RUSLAND: Daar werd o.a. het tweede deel van het dubbelcolloquium voorbereid ‘Gij zult niet doden’. Voor het eerste deel in Leuven lopen de inschrijvingen binnen.
Onvergetelijke Oudejaarsnacht in Rusland
- In Rusland gaan criminele officieren vrijuit –
(Bronnen: Soldatenmoeders van Sint-Petersburg, persbericht 9/01/03 en Moscow Times, Pavel Felgenhauer, Hazers Fill Officers’ Void, 09/01/03)
Op 4 januari 2003 vluchtten, of deserteerden zo men wil, 24 Russische miliciens van de Federale Spoorwegtroepen op zoek naar levensnoodzakelijke hulp. Slechts enkelen van hen zijn daarin geslaagd, door de “Soldatenmoeders van Sint-Petersburg”, een Russische mensenrechtenorganisatie en partner van Pax Christi Vlaanderen, te bereiken. Niks bijzonders, berichten over deserties in Rusland zijn schering en inslag. Deze vlucht haalde in Rusland echter de nationale televisie, waar een vertegenwoordiger van het leger beweerde dat het om een bende “hooligans” ging.
Wat gebeurde er in werkelijkheid en wat was er zo speciaal aan deze gebeurtenis?
De jongens waren gestationeerd in militaire eenheid 01375 in het dorpje Mga, niet ver van Sint-Petersburg. Hun dagen in het leger waren hard: regelmatig werden ze slachtoffer van de wrede spelletjes, eerst van oudere miliciens, later van een aantal sergeanten en officieren. Zo ook op oudejaarsnacht. Sergeant Prisitsj kwam de barak binnen en begon met krukjes te smijten naar de miliciens. Hij sneed hun laarzen kapot en begon te schieten met een gaspistool in het gezicht van een andere sergeant, lager in rang. Terwijl enkelen de dienstdoende officier verwittigden, probeerden anderen de sergeant te overmeesteren en hem zijn pistool en mes afhandig te maken.
Iedereen verwacht nu dat de dienstdoende officieren orde op zaken stellen en de gevaarlijke Prisitsj oppakken met een krijgsraad in het verschiet. Niks daarvan. Integendeel.
Een paar uur later komen twee officieren binnen, de broers Volynets. Eerst werd de sergeant van het bataljon mishandeld, daarna werden afwisselend de miliciens meegenomen voor ondervraging. Tijdens deze ondervragingen werden de soldaten geslagen en vernederd. Twee dagen later moest het hele bataljon op het paradeplein rondjes lopen bij een temperatuur van –30° C, steeds “vuur rechts, vuur links” roepend. Ze werden gedwongen in de sneeuw te kruipen en schietgeluiden na te bootsen. Met bevroren lichaamsdelen tot gevolg.
In de nacht van 3 op 4 januari 2003 zagen 24 jongemannen de kans om te ontsnappen uit deze hel. Het speciale aan deze vlucht is echter dat het niet ging om de groentjes (de ontgroening in het Russisch leger is berucht omwille van de wreedheden en kan gemakkelijk een jaar duren), maar om de lichting die over een paar maand naar huis vertrok (dienstplicht in Rusland is twee jaar). Deze worden in het jargon “grootvaders” genoemd, en zij bepalen in de regel wat er gebeurt in een kazerne. Het feit dat precies zij vluchten, kan er op wijzen dat zij er genoeg van hebben om aan hun lot overgelaten te worden, om zelf orde en discipline in de barakken te handhaven, om nodeloos en zinloos geweld te ondergaan van officieren. Sommigen van hen zitten ondertussen weer terug in de kazerne, anderen verblijven in veiliger oorden, werkend aan een wettelijke manier om afstel te krijgen van verdere militaire dienst.
Deze gebeurtenissen tonen aan dat de officieren die geweld plegen op hun manschappen, gewoon hun gang gaan en niet aansprakelijk worden gesteld voor hun misdaden. Mensenrechtenorganisaties zoals de Soldatenmoeders van Sint-Petersburg stellen deze misdaden systematisch aan de kaak.
