Actueel

|
22 augustus 2016

'Een verbodsverdrag is logisch. Een verbodsverdrag is haalbaar. Maar vooral: een kernwapenverbod komt eraan.'

Downloads

Persbericht: 107 landen willen kernwapens verbieden, België volhardt in nucleaire status quo

Van 5 tot 19 augustus 2016 vond in Genève de derde en laatste sessie plaats van de Open Ended Working Group (OEWG) over nucleaire ontwapening van de Verenigde Naties. Een overgrote meerderheid van 107 landen steunde een voorstel om in 2017 onderhandelingen te starten voor een nieuw internationaal verbodsverdrag op kernwapens. België weigerde dit pleidooi te steunen. Pax Christi Vlaanderen stelt zich ernstige vragen bij deze houding.

Historische doorbraak

De uitkomst van de OEWG is een historische doorbraak in de internationale nucleaire ontwapeningsgesprekken. Negen kernwapenstaten blokkeren al twee decennia elke betekenisvolle vooruitgang in nucleaire ontwapening, en worden daarin gesteund door landen als België. ‘Na meer dan twintig jaar nucleaire status quo zullen in 2017 onderhandelingen worden opgestart voor een internationaal verbod op kernwapens. Dat is niet minder dan historisch. Het is de logische volgende stap naar de totale eliminatie van kernwapens’, stelt Annemarie Gielen van Pax Christi Vlaanderen.

Een nieuw verbodsverdrag stigmatiseert kernwapens en voert zo de druk op de kernwapenstaten op om over te gaan tot effectieve en volledige nucleaire ontwapening. Een verbodsverdrag staat niet gelijk aan een onmiddellijke eliminatie van alle kernwapens, maar is een relatief bescheiden stap richting kernwapenvrije wereld. Het versterkt het non-proliferatieverdrag en blaast het mondiaal nucleair ontwapeningsregime nieuw leven in, en heeft een onmiddellijke en concrete impact op de financiering en ontwikkeling of modernisering van kernwapens.

Massavernietigingswapens zonder grenzen

Kernwapens zijn immorele massavernietigingswapens zonder grenzen. Het gevaar op een nucleaire ontploffing met wereldwijde catastrofale humanitaire gevolgen is urgent en reëel. Recent studiewerk bevestigt de catastrofale en grensoverschrijdende humanitaire gevolgen van de inzet van kernwapens. Sinds 1945 is er ook veelvuldig sprake geweest van het bijna-gebruik (bewust of incidenteel) van kernwapens, en ontkwam de wereld maar op het nippertje aan een nucleaire ramp of oorlog. Militaire experts waarschuwen daarnaast voor diefstal of nucleaire cyberhacking door terroristen. 

De enige manier om dit gevaar te vermijden, is het verbieden en elimineren van kernwapens. Een internationaal verbodsverdrag is de logische volgende stap naar de totale eliminatie van kernwapens, net zoals eerder biologische en chemische wapens werden verboden.

Een niet-zo-progressieve benadering

België claimt een 'progressieve' benadering te promoten die 'concrete' en 'effectieve' maatregelen verkiest boven een 'symbolisch' verbodsverdrag. Deze zogeheten 'progressieve' benadering is echter enkel een recyclage van voorstellen die al meer dan twee decennia op de tafel van de vastgelopen ontwapeningsmachine liggen, zonder voorstellen over hoe deze gerecycleerde beloftes geïmplementeerd kunnen worden[1]. Het simpelweg herhalen van oude voorstellen, zonder een concreet stappenplan om deze op korte termijn te realiseren, is niet progressief of realistisch maar een conservatieve verankering van de status quo.

Kernwapens zijn geen bakens van stabiliteit of veiligheid, maar illegitieme wapens van terreur. Ze moeten dringend geëlimineerd worden. ‘Het momentum voor een internationaal kernwapenverbod is niet meer te stoppen, de meerderheid heeft gesproken. De conclusie van de VN-werkgroep is duidelijk. Een verbodsverdrag is logisch. Een verbodsverdrag is haalbaar. Maar vooral: een kernwapenverbod komt eraan’, besluit Annemarie Gielen.

Pax Christi Vlaanderen is lid van de International Campaign to Abolish Nuclear Weapons (ICAN), een mondiale coalitie van 440 middenveldorganisaties uit 98 landen. ICAN pleit voor een nieuw internationaal verdrag dat het gebruik (en dreigen met gebruik), bezit, ontwikkeling, productie, transfer, testen, transit, opslag en ontplooiing van kernwapens verbiedt. 

Foto: ICAN, Xanthe Hall



[1] Voor een uitgebreidere bespreking van de Belgische positie, zie ook Staes, W. (2016): ‘Belgium at the OEWG: Preach what you Don’t Practice’, OEWG Report Reaching Critical Will, p. 5, http://www.reachingcriticalwill.org/images/documents/Disarmament-fora/OEWG/2016/reports/OEWG2.12.pdf.