Actueel

Recensie: Let op je woorden

In dit boekje gaat taalkundig antropoloog Jan Blommaert in op de diepere betekenis van woorden en begrippen die wij vaak onnadenkend overnemen uit media en publiek debat.

In verschillende media las ik lovende kritieken op het boek ‘Let op je woorden’ van Jan Blommaert: een goede reden om het werk ook eens te lezen. De achterflap is veelbelovend: ‘Neemt een ‘werknemer’ werk? Kan een loon een ‘last’ of een ‘handicap’ zijn? En op wie slaat de crisis in het begrip ‘vluchtelingencrisis’? Mijn aandacht was gewekt.

Al vrij snel stuit ik echter op een hoog wij-zij denken in het boek, waarbij ‘wij’ de zogeheten links-progressieven zijn en ‘zij’ de rechts-conservatieven. Hierdoor mist volgens mij de publicatie haar doel: naar mijn aanvoelen moeten wij met z’n allen inderdaad beter wikken wegen wat we zeggen, welke politieke overtuiging we ook aanhangen. Woorden als ‘vluchtelingencrisis’ wekken angst op bij onze burgers, waardoor we grenzen sluiten en gevluchte mensen aan hun lot overlaten. Terwijl het in de eerste plaats toch een crisis is voor de vluchtelingen zelf. Dat duiden is belangrijk. Maar er moet ook begrip zijn voor de gevoelens van angst en ongemak van de burgers hier.

Dat begrip voor de mening van de ‘ander’ of een duiding waar negatieve uitingen of verkeerd samengestelde begrippen zou het boek zoveel sterker hebben gemaakt. Jan Blommaert schrijft enkel voor zijn vrienden, want die zet hij op een voetstuk: zij begrijpen het en zijn de ‘goeieriken’, die anderen, die zijn dom en gevaarlijk. Jammer, want er is veel nood aan het correct duiden van mechanismen, systemen en evoluties. (Annemarie Gielen)

Deze recensie verscheen in Koerier 5/2016 - september 2016

Jan Blommaert, Let op je woorden, EPO Uitgeverij, 2016, 168 blz.