Actueel

Recensie: Oorlog om de geesten

In dit boek zoekt VRT-journalist Rudi Vranckx, onze ambassadeur voor de vrede, naar een verklaring voor het succes van Islamitische Staat en waarom het zoveel aantrek heeft bij jongeren. Hij beschrijft zijn angst maar ook zijn hoop voor de toekomst: wat er moet gebeuren om het fenomeen in te dijken en wat we zeker niet mogen doen. Hoe kunnen we voorkomen dat jongeren met een identiteitscrisis hier vertrekken met een rugzak vol frustraties om in het drijfzand van het kalifaat dood te bloeden ?

Het succes van IS wordt verklaard zowel vanuit de mislukking van de Arabische lente en (het gebrek aan) verantwoordelijkheid van Europa daarbij als vanuit het religieuze fascisme van het kalifaat dat dankbaar de ontstane leemte opvult. De geslepen manier waarop  IS jongeren ronselt, leidt naar de kloof in eigen land tussen jongeren met ongelijke kansen. Pubers op zoek naar identiteit zijn een gemakkelijke prooi voor radicalisering, zeker jongeren die zich – al dan niet terecht – gediscrimineerd voelen. Beklijvend is het contact dat Rudi had met een Syriëstrijder die hij heeft zien evolueren en het gevoel van verlies wanneer hij verneemt dat hij is omgekomen.

De schrijver gaat – in tegenstelling tot sommige politici bij ons – in tegen het op één hoop gooien van terroristen, vluchtelingen, moslims, jongeren die in opstand kwamen tijdens de Arabische lente.  Voor de toekomst pleit hij voor een totaalaanpak: het extremisme bestrijden, de veiligheid bewaken én in eigen land het gevoel van achterstelling wegnemen en de kloof tussen ‘wij’ en ‘zij’ dichten. Het wij-en-zijverhaal speelt immers in de kaart van terreurgroepen die gebaat zijn bij een polarisering tussen moslims en niet-moslims.

We vinden in het boek ook verhalen van hoop: de schitterende initiatieven van imam Van Ael in Borgerhout en andere voorbeelden uit Nederland en Denemarken. (Dirk Broos)

Deze recensie verscheen in Koerier 1/2016, januari 2016.

Rudi VRANCKX, Oorlog om de geesten, Borgerhoff & Lamberigts, 2015, 256 blz.