2004 tot 2008
2004
Dit jaar is een opmerkelijk jaar waarbij de vrouw in het vredesbeleid centraal staat. Zo komt o.m. de presidentsvrouw van Georgië, Sandra Roelofs, op bezoek naar Pax Christi Vlaanderen. Annemarie Gielen ontmoette de actrice-vredesactiviste Vanessa Redgrave in Londen om de Tsjetsjeense zaak met minister in ballingschap, Zakajev Achmed, te ondersteunen.
De oorlog in Irak blijft duren en wordt verder bestreden tijdens de gezamenlijke acties van verschillende vredesbewegingen waaronder Pax Christi. Op 20 maart ondersteunen we de manifestatie in Brussel.
Met het ActiePlatform Palestina en andere internationale organisaties blijven we campagne voeren rond het internationale recht dat in Israël en Palestina geschonden wordt. Een werkbezoek aan de regio resulteert in o.a. een bezoek van Brigitte Herremans met Mohamed Bargoutti van Medical Relief (red. Bargoutti werd wat later de minister van Communicatie voor de Palestijnse regering). Bahia Ambra is zijn medewerkster die later in het jaar een belangrijke Vredesweek-getuigen werd.
De Balkanwerking draait vooral dankzij onze jongeren en Philippe Diepvents die tevergeefs pogingen onderneemt om onze transitie-project gesubsidieerd te krijgen, moet afhaken. Karel Vanspringel en Bart Horemans, medewerker Geweldpreventie, zetten koers naar D.R.Congo en organiseren er trainingen, vredesweken en actienetwerken tegen lichte wapens.
In dit jaar slagen we erin om het decreet voor een Vlaams Vredesinstituut – een eis van de Vlaamse Vredesweek vorig jaar – op het einde van de Vlaamse legislatuur op de laatste plenaire vergadering goedgekeurd te krijgen. Het lobbywerk werpt vruchten af. We werken verder aan een Vredesinstituut waarbij Pax Christi Vlaanderen een belangrijke rol kan spelen om vredesbewegingen naast werkgevers- en werknemersorganisaties, naast academici en politici aan de tafel te krijgen om vredesdossiers te behandelen.
Ondertussen zet Ann Daniels haar schouders onder de nieuwe Vredesweek: Wij verklaren de vrede. O.a. Natalya Estemirova uit Rusland (red. vermoord op 15/07/2009) en verschillende andere vredesvrouwen uit Centraal-Afrika, Palestina en Noord-Ierland waren aanwezig als belangrijke getuigen. Met deze vredesweek zetten we het genderaspect van een vredesbeleid in de kijker: Vrouwen als kracht voor vrede. De VN-resolutie 1325 werd vanonder het stof gehaald en met vele duizenden hielden we op zondag 3 oktober een prachtige slotmanifestatie in Brussel.
Het Pax Christi Boek Maak het mee! was het beleidsplan 2005-2009 dat we met de historiek van de beweging en verschillende bijdragen van Pax Christi-vredeswerkers aan een brede groep sympathisanten aanboden.
Myriam Debonte kwam de dienst Vredesopvoeding vervoegen en brochures als Helden op sokken en STOP-de-oorlog-kranten werden ontwikkeld. We bouwden samen met het Instituut voor Competentie Ontwikkeling verder aan de expertise voor peer mediation en vonden scholen als Ter Groene Poorte (Brugge) en de Heilige Familie (Sint-Niklaas) bereid om mee te zoeken naar modellen voor conflictbemiddeling onder gelijken.
De jongerenwerking U Move 4 Peace (UM4P) zette haar koers verder door en brak op de wereldbijeenkomst van Pax Christi International in New Jersey (New York) een lans voor meer vredesbeleid voor en door jongeren. In augustus trok de jongerengroep naar Noord-Ierland voor een uitwisseling en Olivier Forges woonde als stagiair het Sociaal Forum in Berlijn bij. Verder hielden we in Kortenberg een studiedag rond de methoden van actieve geweldloosheid o.l.v. Jef Vleugels.
Op het vlak van logistieke ondersteuning startte de werken aan de onthaalruimte die ook een winkelfunctie kreeg en we konden terugblikken op een geslaagde fondsenwerving.
Tijdens de plechtigheid van de Ambassadeurs voor de Vrede werden Linda Delva met het Limburgs Vluchtelingen Platform en Pol D’Huyvetter met de organisatie Voor Moeder Aarde op 16 december gehuldigd. Op dat zelfde moment vierden we het afscheid van Karel Vanspringel met een hartelijke voorzitterswissel in het speelschooltje van Deurne. O.m. de videoboodschap van kardinaal Danneels begroette de nieuwe voorzitter, Jo Hanssens, in onze vredesbeweging.
2005
Het jaar start met enkele opmerkelijke ontmoetingen: de burgemeester van Hiroshima is op bezoek in Vlaanderen met een boodschap van vrede en ontwapening. De eerste voltallige raad van bestuur van het Vlaams Vredesinstituut heeft zitting op 27 januari. Ontwapening, meer bepaald de strijd tegen kernwapens, is de rode draad van dit jaar.
De Israëlische Vredesweek-getuige, Elan Orian, is fysicus en vredesactivist. Dus de geschikte man naast anderen om te getuigen over de waanzin van de inzet van kernwapens. De vredesweek had als leuze: Alle kernwapens de wereld uit! Een verrassende vredestour werd door Vlaanderen op gang getrokken met heel wat educatief en politiek materiaal, maar ook met de nodige commotie in de media. Krantenkoppen als ‘Kruistocht tegen atoomwapens’ sierden het debat. De coördinatie van de Vredesweek werd dit jaar uitgevoerd onder leiding van Gio De Weerd. De educatieve brochure Liever bomen dan bommen zette kracht bij de geslaagde actie om 32 000 bomen in Vlaanderen te planten. Voor elk kernwapen plantte men één vredesboom. De vredesbossen kregen zo hun bestaan en ook meer en meer gemeenten onderschreven de intentieverklaring van een Cultuur voor vrede en geweldloosheid. De Vredesweek-slotactie vond plaats in Sint-Truiden.
Die geweldloosheid werd prachtig uitgediept in het Pax Christi-boek Martin Luther King. Een bron die nooit opdroogt. De auteur Willy Schaeken zette de theorie en de praktijk van de actieve geweldloosheid van King uiteen geïllustreerd door tien bekende en minder bekende Vlamingen.
Pax Christi Vlaanderen organiseerde het secretariaat van het Vlaams Netwerk Lichte Wapens en maakte o.m. brandhout van de trieste beslissing om een munitiefabriek te bouwen in Tanzanië. Met succes werd de hele beslissing teruggeschroefd omdat later ook nog bleek dat New Lachaussée een royale schadevergoeding zou opstrijken van de exportverzekeraar Delcredere.
We ondersteunen op logistieke wijze de Tsjetsjeense dansgroep Daimohk bij de optredens tijdens het Sfinksfestival in Boechout. Hun presentatie werd bestempeld als dé revelatie van dat jaar. Heidi Verlinden en Hilde Wyninckx trokken met Pat Patfoort naar Sint-Petersburg voor het project ‘Jouw rol als burger’: vredeseducatie rond burgerzin op school.
In samenwerking met de Commissie Rechtvaardigheid & Vrede organiseerde Pax Christi de succesrijke actie ‘Tumbs for Congo’ waarbij meer dan 12 000 duimafdrukken werden afgegeven aan Mgr. Monsengwo tijdens het verjaardagsfeets van Pax Christi International op 31 oktober. Afrika gaat stemmen in Burundi en Congo. Bart Horemans volgde de verkiezingen als Europese waarnemer. Tijdens de plechtigheid van de onbekende oorlogsvrouw werd in Hasselt de regio van Grote Meren extra in de kijker gezet.
Met de Midden-Oostenwerking hadden we een boeiende samenwerking met de universiteit Antwerpen en werd tijdens de leerstoel Rector Dhanis een uiteenzetting verzorgd door de internationale Pax Christi-voorzitter Michel Sabbah, patriarch van Jeruzalem. De vredesprijs van Pax Christi International ging dat jaar naar Jacque Delors.
Op het vlak van vredesopvoeding werden o.m. de krant en de handleiding ‘We lossen het zelf wel op!’ ontwikkeld. Zo kreeg peer mediation dankzij Katia Verbist een krachtig vormingsinstrument. De school Heilig Hart in Heverlee werkte mee aan het programma. We breidden de actieradius van onze doelgroepen uit naar o.m. de jeugdgevangenis van Breda, Den Hey-Acker en de jonge vluchtelingen die in het onderwijsproject van de studenten Sociale Pedagogiek geholpen werden. Op een beklijvende wijze zetten de U Move 4 Peace jongeren (UM4P) hun doelstellingen verder in stelling tijdens o.m. de lunch box gesprekken en het bestuursweekend aan zee.
Ambassadeurs voor de Vrede zijn dit jaar zuster Virginie Vanhaecke met de zustergemeenschap Mechelen-Overijse en de organisatie Advocaten Zonder Grenzen met de directeur Peter Van der Auweraert. De plechtigheid vond plaats in het mooie Bernarduscentrum van de Provincie Antwerpen, het later beter bekende vredescentrum van de stad en de provincie Antwerpen.
Gelukkig is Pax Christi Vlaanderen financieel gezond en administratief goed uitgebouwd. We verfraaien verder het vredeshuis te Antwerpen dat we mogen gebruiken van de Vlaamse kapucijnen: een buitengewoon geschenk dat ons blijft herinneren aan de geest en het leven van Franciscus van Assisi.
2006
De actieve geweldloosheid blijft een belangrijke rode draad doorheen onze hele werking en dat uit zich alvast in heel wat activiteiten, ontmoetingen en publicaties zoals het project basisvorming waarbij we een concrete stap zetten naar een eerste hulp bij geweld, de ontmoetingsavond met Hildegard Goss-Mayr in Mechelen op 23 maart en de uitgave van het Pax Christi-boek Wanneer ‘liefde’ toeslaat. Die laatste publicatie is weer een vrucht van een fijne samenwerking met het Centrum voor Vredesethiek aan de KU Leuven met Roger Burggraeve, Johan Tavernier, Annemie Dillen, Didier Pollefeyt en Jo Hanssens, onze voorzitter. De basisvorming met de teammedewerkers in Zellaer (Bonheiden) op 5 mei stippelde nog fijner de strategie van de geweldloosheid uit. Op 22 april kwamen we in de Provinciale Technische Scholen van Boom o.m. samen voor een gezellige brunch met alle medewerkers en vrijwilligers.
We publiceerden ook het document voor gemeenten om de intentieverklaring voor een cultuur van vrede en geweldloosheid te onderschrijven. Deze publicatie zorgde weer voor enkele vredesgemeenten in Vlaanderen.
Geweld slaat nergens op! Jongeren kiezen voor vrede was de slogan van deze Vredesweek waarbij we de zeventiende editie op gang trokken onder de coördinatie van Gio De Weerd. Training en vredeseducatie stonden centraal in het eisenpakket van deze Vredesweek, maar ook sheltering en centra voor actieve netwerk- en omgevingsondersteuning voor jongeren die zowel slachtoffer als dader zijn. Asja Umarova uit Tsjetsjenië, Osama Tanous uit Israël, Zohar van Re’ut Sadaka en Claude Nkurunziza uit Burundi waren de Vredesweek-getuigen. Een ngo-coalitie volgt het Belgische voorzitterschap van de OVSE kritisch op. Waarbij Annemarie Gielen in het Egmontpaleis naast minister van Buitenlandse Zaken De Gucht de vergadering leidde rond het beleid van de OVSE in Oost-Europa. Met de Coalitie tegen de inzet van kindsoldaten organiseerde Bart Horemans op 10 februari in alle grote Belgische treinstations een geslaagde sensibilisatie actie. Met het Vlaams Netwerk Lichte Wapens steunde Pax Christi Vlaanderen dan weer de wapeninzamelacties van de provincies.
In Palestina nam Pax Christi deel aan de waarnemingen tijdens de parlementsverkiezingen. We verzetten ons tegen de oorlog in Libanon en de bouw van de Muur in die regio. Een vredespelgrimage met 30 deelnemers naar de regio gaf niet alleen een kijk op de historische rijkdom maar maakte naast de politieke tocht ook de spirituele dimensie kenbaar. Op 19 maart ondersteunden we in Brussel de internationale betoging tegen de bezetting in het Midden-Oosten.
Bart Horemans en Gio De Weerd trokken ook als waarnemers naar de verkiezingen in de D.R.Congo en dit in het zog van de coalitie Congo wil stemmen. Met de steun van de Belgische overheid en in samenwerking met de lokale partners startte Pax Christi met een vredesopbouw programma in Noord-Kivu dat een bijdrage moest leveren aan de uitbouw van een duurzame vrede in deze uiterst gevoelige provincie. Naast het opzetten van trainingen in conflictpreventie en vredesopbouw, werden twee vredesnetwerken opgericht. Ook de Pax Christi-leerstoel aan de universiteit van Butembo stond bij aanvang van het academiejaar 2006-2007 in het teken van conflictpreventie en duurzame vredesopbouw. Prof. Télésphore Malonga kreeg de leiding over de leerstoel.
Voor Pax Christi International is in 2006 de rode draad vastgesnoerd aan het ontwikkelen van de strategische planning, die haar goedkeuring moet krijgen op de wereldbijeenkomst volgend jaar in Torhout.
Vredesvorming stond dit jaar hoofdzakelijk in het teken van de leermiddelen en educatieve brochures aanmaken voor de Vlaamse Vredesweek. Alhoewel we ook onze handen vol werk hadden met de School Onderwijs Maatschappij (SOM+)-conferentie in de Elisabethzaal te Antwerpen op 14 februari, de week tegen het pesten van 20 tot 27 februari en de opleiding peer mediation … uiteraard konden we niet afwezig blijven op de manifestatie Hoop Op Papieren (HOP) waarbij de Groenplaats op 15 februari goed gevuld was met Pax Christi-vlaggen en –leden.
UM4P was één van de belangrijkste partners gedurende de Vredesweek. De Vredesweek werd dan ook genereus afgesloten tijdens de grootse O11O-concerten voor verdraagzaamheid. Op internationaal vlak verbreedde UM4P haar antennes door het lidmaatschap aan te gaan met United Network of Young Peacebuilders (UNOY).
In het Lemmensinstituut ontvingen de ambassadeurs voor de vrede hun oorkonde en stempel. Jenny Vanlerberghe werd ambassadrice voor haar verdiensten in Afghanistan en de mooie boeken die ze publiceerde. Mark Joly en Bernard de Cock werden ambassadeurs voor de vrede voor hun langdurige samenwerking aan de mooie spirituele vredeszang. De cd Scala van de vrede is een fijn resultaat van dat vredeswerk.
2007
We startten dit jaar met een vernieuwde basisvorming rond de visie en de methodiek van de actieve geweldloosheid, gekoppeld aan de fundamenten van Pax Christi. Deze basisvorming wordt telkens verder uitgewerkt en verfijnd en is een must voor iedereen die zich in de geest van Pax Christi wil inzetten voor vrede en gerechtigheid. Op wereldvlak staan we voor grote uitdagingen. In die wereld blijven wij werken aan een politiek van ‘menselijke veiligheid’ in overeenstemming met het internationaal humanitair recht en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Vredesopvoeding gaat in tegen elke vorm van fanatisme en onverdraagzaamheid en helpt jongeren en volwassenen bewust te kiezen voor een levenshouding van ontmoeting en dialoog, respect en samenwerking over de grenzen heen. In de zomer heeft UM4P tijdens een tiendaagse ontmoeting van jongeren in Mesen, Gent en Brussel op prachtige wijze getoond hoe dit mogelijk is: De juiste golflente voor vrede. Dit project werd neergeschreven in het Pax Christi boek Jongeren werken aan vrede.
De geest van Jezus van Nazaret met zijn geweldloze levensweg blijft ons inspireren in een grote openheid en respect voor andere geloofs- en levensovertuigingen. Deze open benadering vond je o.a. terug op de Pax Christi-dag, in de succespublicatie Vierend en bezinnend bij de Vlaamse Vredesweek, het Congo-colloquium van 11 december en de plechtigheid van de ambassadeurs voor vrede.
De Vredesweek stond in het teken van deze open benadering: Samen onder één paraplu. Vluchtelingen hebben ook bescherming nodig! Naast de eis naar transparante criteria voor het onthaal van vluchtelingen was een zeer goed opgevolgde eis de stopzetting van de opsluiting van kinderen zonder papieren. De Vredesweek-campagne draaide goed. Met de giften en ondersteuning van velen kunnen we in de toekomst een werkkracht financieren om de coördinatie te verzekeren.
We stellen bij evaluatie vast dat naast deze hoogtepunten het summum van dit jaar ongetwijfeld de organisatie van de driejaarlijkse wereldbijeenkomst van Pax Christi International van 29 oktober tot 4 november in Torhout en Brugge was. Op de laatste dag hebben we Etienne De Jonghe samen met zijn echtgenote Magda Van Damme gevierd voor hun 30 jaar inzet voor de internationale Pax Christi-beweging. We mochten meteen Claudette Werleigh verwelkomen als nieuwe internationale secretaris. Aartsbisschop Laurent Monsengwo en Marie Dennis werden de nieuwe co-voorzitters van onze internationale beweging.
Tijdens dit belangrijke werkjaar circuleerde de Icoon van Pax Christi Internationaal door Vlaanderen. Met heel wat vormingsmomenten en lezingen bereikten we alle lokale Pax Christi werkingen. Pax Christi-Brugge vierde dit jaar meteen haar twintigste verjaardag en ontving uit handen van voorzitter Jo Hanssens de Pax Christi-icoon na een mooie muzikale plechtigheid.
Bart Horemans, medewerker Geweldpreventie, verlaat het Pax Christi-team om 11.11.11 te ondersteunen in Kinshasa (Congo) als verbindingsmedewerker. Zijn geslaagde campagne rond de kindsoldaten met de ‘bezetting’ van het Ministerie van Buitenlandse Zaken op de Red Hand Day haalde op geslaagde wijze de pers. Deze materie gaf hij door aan de nieuwe medewerker Tim Bogaert. De werkgroep Tsjetsjenië zat ook niet stil en een greep uit de vele activiteiten toont meteen aan hoe beklijvend een vrijwilligersorganisatie als Pax Christi haar doelstellingen van geweldloosheid koestert. We organiseerden de UCSIA -studiedag ‘De rol van christelijke kerken in de opbouw van Europa’, de vorming ‘Je recht halen zonder geweld’ voor Tsjetsjeense jongeren in Vlaanderen met een bezoek aan In Flanders Fields en Tyne Cot, de herdenking van de moord op Anna Politikovskaja en de weigering van Rusland om onze medewerkster Annemarie Gielen toegang te verlenen tot Moskou.
Voor de Afrika-werking kunnen we hetzelfde stellen: van 17 tot 22 februari volgden we de Pax Christi-consultatie in de regio van de Grote Meren, we probeerden onze Rwandese partner François-Xavier Byuma die veroordeeld was door de Gacaca vrij te krijgen door een herziening van het proces te eisen en met het project vredesvogels hebben we het gevangenisproject van Jan De Cock in Beni (De kelders van Congo) ondersteund. Hoop doet Congo leven was de titel van een aangrijpend en hoogstaand colloquium in het Egmontpaleis. Het initiatief kwam van minderbroeder-kapucijn Luc Vansina en gaf o.m. een uitleg aan de civiele-militaire samenwerking ten tijde van de gewelddadige crisis in Congo. Op het einde van dit colloquium ontvingen Magda Van Damme en Etienne De Jonghe, maar ook Luc Vansina de titel van ‘Ambassadeur voor de vrede”.
2008
Pax Christi Vlaanderen werkte naarstig verder aan de ontwikkeling van haar basisvorming waarbij de ontwikkeling en uitdieping van de visie, de methoden en strategieën die ons helpen om meer geweldloos met agressie en geweld om te gaan centraal stonden. Die basisvorming werd voor jongeren en volwassenen op punt gesteld. We coördineerden dit jaar weer de Belgische Coalitie tegen het gebruik van Kindsoldaten met de bijhorende Rode Handen campagne. Ook ondersteunden we het verdrag tegen clustermunitie. Tim Bogaert zette het campagnewerk van zijn voorganger verder. Onze beweging bleef actief werkzaam rond ernstige conflictgebieden zoals Rusland, Tsjetsjenië en Georgië, Israël en Palestina en het Gebied van de Grote Meren in Afrika. De eerbied voor de mensenrechten, menselijke veiligheid en het internationaal humanitair recht staan daarbij voorop.
Maar ook vredeseducatie was ook meer dan een gewone uitdaging in 2008. Er waren het vluchtelingenweekend en de jongerenuitwisseling in Jaffa (UM4P), het colloquium in Leuven met prof. L. Huyse over ‘Alles gaat voorbij, behalve het verleden’, de spiritualiteitweek in Valloires in april met het instituut Ter Dreve. De Vredesweek-campagne o.l.v. Jonas Slaats focuste op ‘Goed nieuws is ook nieuws’ met de duidelijke vraag aan de media om meer plaats te geven aan originele en opbouwende initiatieven in de berichtgeving. Omri en Sama, een Israëlische en Palestijnse jongere, Natalya Nestrenko, een Russische journaliste en Marie-Louise Balagizi en Jean Berchmans van Pax Christi Bukavu waren de Vredesweek-getuigen van dit jaar. Ook gender en vrede bleven onze aandacht gaande houden. Wist je dat er internationale aandacht van de media was dankzij journaliste Teri Schultz met haar reportage over peer mediation op NPR (National Public Radio, Amerikaanse radiozender met meer dan 26 miljoen luisteraars). We dienden een Europees project in om eindelijk peer mediation projecten in scholen betaalbaar te maken. Afwachten of het wat wordt.
Uiteraard volgden we met belangstelling de actiepunten van Pax Christi International, waarbij we de acties voor een vrij Tibet n.a.v. de Olympische Spelen in China mee ondersteunden. De internationale dossiers vroegen ons tot een goede standpuntbepaling te komen met de hulp van de dienst Geweldpreventie. We maakten dossiers over Afghanistan en de uitbreiding van de Belgisch militaire rol in dat uitzichtloze conflict, maar ook de problematiek van de kleine en lichte wapens en ons verzet tegen de federale versoepeling van de wapenwet mondde uit in een hoorzitting in het federale parlement en een conferentie met de voorzitster van IANSA (International Action Network on Small Arms), Rebecca Peters. Maar tevergeefs.
Het actuele standpunt rond Rusland werd dan weer door de werkgroep Oost-Europa onder voorzitterschap van Josée Goethals uitgewerkt in een prachtig Koerier-dossier. Naast de actieweek Tsjetsjenië op 23 februari, de fototentoonstelling ‘Europe’s darkest corner: 1995-2007’ in het Europees Parlement en de open avonden stond de uitwerking van de projectsubsidie ‘gelijke rechten, gelijke kansen in Rusland’ met het Huis van Vrede in Sint-Petersburg en de organisatie Recht op leven en menselijke waardigheid in Moskou centraal.
De nieuwe Oost-Congo-medewerkster, Hilde Deman, kon het project ‘S’entendre sur les rives des lacs’ uitvoeren. Samen met Broederlijk Delen zetten we zo vredesopbouw in Congo op de kaart in het Vlaamse vredeslandschap. De samenwerking met Broederlijk Delen is optimaal, ook rond de Midden-Oosten werking. Tijdens de paasvakantie vond de vredespelgrimage naar Palestina en Israël plaats. Op de Pax Christi-dag in het Centraal-station te Antwerpen gaven vier krachtige deelneemsters hun relaas onmiddellijk na aankomst in Zaventem weer.
Dankzij deze vredeswerkers bestaat Pax Christi. Meteen werd dan ook duidelijk waarom de raad van bestuur van Pax Christi koos voor de volgende ambassadeurs voor de vrede: Daniel Alliet en zijn vredeswerk voor asielzoekers en vluchtelingen en de organisatie Within Without Walls met Jan De Cock als voorzitter.
