1979 tot 1983
Vanaf 1979 werd een derde groot vredesthema op de sporen gezet: oorzaken van geweld en geweldloze alternatieven. Er volgde een publicatie over Sociale verdediging. Onze beweging heeft zich verzet tegen de toekenning van de VN-zetel aan het moorddadig Pol Pot-regime uit Cambodja. Na een nieuwe militaire operatie van Belgische para’s naar Kongo/Zaïre om Belgische onderdanen te evacueren pleitten we voor een grondige herziening van het Belgisch-Zaïre-beleid.
In het voorjaar bracht Pax Christi Vlaanderen een programmaverklaring uit rond Kerk en vrede en een dossier Kerken tussen oorlog en vrede. De beweging bleef verder werken aan vredesopvoeding. Er werd een initiatief gelanceerd Kinderen tekenen en schilderen tegen oorlog en voor vrede, met als resultaat 5.000 inzendingen en een sprekende tentoonstelling. Er werd een kadervormingscursus rond vrede opgezet voor volwassenen. In het najaar van 1979 lanceerde de Elfnovembergroep uit Heuvelland het volksspel Nooit brengt een oorlog vrede. Pax Christi Vlaanderen stond mee aan de wieg van de vzw Wereldmediatheek samen met Broederlijk Delen en Welzijnszorg. Sindsdien is deze dienst een vaste waarde, eerst onder leiding van Mark Cannaerts, later onder de stuwende kracht van Mark Doms.
De strijd tegen de plaatsing van nieuwe kernraketten kreeg in 1979 evenwel de meeste aandacht. Kruisraketten en Pershing II-raketten werden voorgesteld als Westers antwoord op de Sovjetrussische SS-20 raketten. De brochure België is de sleutel met het Pax Christi-standpunt “niet-plaatsen, maar onderhandelen” werd gestuurd naar alle Vlaamse parlementsleden. De nationale manifestatie van 9 december ’79 te Brussel, georganiseerd door het Overlegcentrum voor de Vrede en het Vlaams Aktiekomitee tegen Atoomwapens, mocht rekenen op de steun en medewerking van Pax Christi Vlaanderen. België zou het NAVO-dubbelbesluit van 12 december “plaatsen én onderhandelen” onder druk van de vredesbeweging nog twee jaar voor zich uit schuiven.
Op 24 maart 1980 werd aartsbisschop Arnulfo Romero van El Salvador vermoord. Als reactie hierop werden toen stille Goede-Vrijdagtochten gehouden over heel Vlaanderen met als thema Christus wordt nog steeds gekruisigd in de ontelbare slachtoffers van onrecht en geweld. Er kwamen ook nieuwe initiatieven tegen de Belgische wapenuitvoer. In 1980 verscheen de Pax Christi-pocket De spiritualiteit van de vredeswerker. Er werd een eerste colloquium georganiseerd over Kerk & Vrede. In een gesprekscyclus Op zoek naar geweldloze alternatieven kwamen gastsprekers uit drie continenten aan het woord. Tijdens de zomer werd een Pax Christi-voettocht gehouden rond de thema’s geweld en geweldarme weerbaarheid.
Pax Christi Vlaanderen tekende verzet aan tegen de Sovjetrussische militaire interventie in Afghanistan. Pax Christi waarschuwde toen ook tegen de machtshonger van Saddam Hoessein, nadat hij in 1980 een eerste Golfoorlog tegen Iran had ontketend. Om te kunnen steunen op degelijke en objectieve informatie werd de Internationale Vredesinformatiedienst opgericht onder leiding van Mark Heirman. Op 27 november 1980 werd het Internationaal Vredescentrum in de Antwerpse Kerkstraat plechtig geopend. Naast Pax Christi Vlaanderen waren daar toen ook gevestigd: Pax Christi Internationaal, de Internationale Vredesinformatiedienst (IPIS), de Wereldmediatheek en de Dienst voor Geweldloze Alternatieven (NVA).
Intussen ging de strijd tegen nieuwe kernwapens onverminderd verder. De problematiek van ethiek en kernwapens kreeg ruime aandacht. Mark Heirman publiceerde reeds in 1978 Wapens groeien niet aan bomen, in 1980 gevolgd door Kernwapens: wie? wat? waarom? en het dossier België was de sleutel. Een open brief werd gestuurd aan de partijvoorzitters bij gelegenheid van het formatieberaad met o.a. een pleidooi voor een ruime Europese veiligheidszone zonder kernwapens.
In 1981 organiseerde Pax Christi Vlaanderen een vormingscyclus rond bijbel en vrede met professor Rik Hoet als inleider. In hetzelfde jaar werd gezocht naar de mogelijkheid van een onafhankelijk vredesinstituut in België. Een bijzonder gebeuren was de organisatie van de internationale Pax Christi-voettocht in Vlaanderen. Deze had plaats van 1 tot 10 augustus met het slotgebeuren in Heuvelland waar de sporen van de Eerste Wereldoorlog nog zichtbaar zijn. In oktober 1981 werd een internationaal Pax Christi-congres georganiseerd rond vredesspiritualiteit in de buurt van Namen met Dom Helder Camara als gastspreker. Nadien was hij ook te gast bij Pax Christi Vlaanderen. Op 25 oktober had te Brussel een nieuwe grote manifestatie plaats onder de slogan Geen atoomraketten: een stap naar ontwapening. Robert De Gendt was in die tijd voorzitter van het Overlegcentrum voor de Vrede en Pax Christi speelde een grote rol bij het tot stand komen van het politiek platform.
Nog in 1981 eiste Pax Christi Vlaanderen een parlementair debat over de Belgische wapenhandel. Op Kerstmis had een kerstwake plaats aan de Poolse ambassade tegen de repressie in dit land en de pogingen om Solidarnosc monddood te maken.
Van 5 tot 10 april 1982 werd een week van vasten en gebed gehouden voor El Salvador in de kapel van de Europese Gemeenschap te Brussel. Op 24 april was Hildegard Goss-Mayr te gast op een studiedag te Antwerpen rond geweld en actieve geweldloosheid. Nadien publiceerden Pax Christi Vlaanderen en de Commissie Rechtvaardigheid en Vrede de pocket Geweldloos? ! Vredesopvoeding en vredesvorming bleven hoog op de agenda. Er verscheen een speciale map voor vredesvorming met volwassenen in samenwerking met het CSKW Vormingswerk, vredeswerk. Kort daarop volgde de map Vrede spelen in samenwerking met christelijk geïnspireerde jeugdbewegingen. Er kwam ook nog een vredesproject voor scholen Onze klas, een vredesklas. Begin oktober organiseerden de Vlaamse kapucijnen samen met Pax Christi een Franciscaanse vredestocht naar Scherpenheuvel, naar aanleiding van de 800ste verjaardag van de geboorte van Franciscus van Assisi.
In 1983 gingen nieuwe regionale Pax Christi-groepen en gemeenschappen van start. Daardoor kreeg de beweging nog meer uitstraling op plaatselijk vlak. Gebed, studie en actie gaven aan de plaatselijke werking een eigen dynamiek. Het debat rond christelijke ethiek en kernwapens werd verder gezet met een colloquium op 23 maart. De kerkelijke leer sinds Vaticanum II omtrent oorlog en vrede werd samengebracht in het boek Vrede op aarde. Twintig jaar Pacem in Terris. Eveneens in 1983 lanceerde Carl Friedrich von Weiszäcker tijdens de zesde Assemblee van de Wereldraad van Kerken te Vancouver zijn oproep voor een vredesconcilie. Pax Christi Vlaanderen nam deel aan een manifestatie op 19 juni te Brussel voor het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren van Centraal-Amerika. Er werd verzet aangetekend tegen de aankoop van nieuwe F-16 gevechtsvliegtuigen. De werkgroep vredesopvoeding werkte een plan uit om het vredesthema beter te integreren in de leerplannen van het onderwijs. Op 27, 28 en 29 september nam Pax Christi deel aan een vredeskamp tegen een internationale wapenbeurs te Brussel. Eveneens te Brussel had op 23 oktober de grootste naoorlogse manifestatie plaats rond het thema Geen raketten. Vrede door ontwikkeling.
