1994 tot 1998
1994
De blijvende oorlogssituatie in ex-Joegoslavië en de tragische gebeurtenissen in Ruanda bepaalden sterk de Pax Christi-agenda. De discussie over humanitaire interventie en over het functioneren van de VN-blauwhelmen in conflictsituaties, kreeg daardoor een nog concretere basis. De publicatie Veiligheid en Conflictpreventie: een uitdaging voor de OVSE sproot voort uit een studiedag over het spanningsveld tussen zelfbeschikking en minderhedenrechten.
Het drama en de genocide in Ruanda vanaf 6 april 1994 hebben de verdere werking rond Afrika voorgoed getekend. Pax Christi Vlaanderen heeft deelgenomen en mee opgeroepen tot rouwmanifestaties, gebedsbijeenkomsten en stille wakes.
Zendingen en getuigenissen zetten de standpunten kracht bij. Eind februari bezocht een missie van Pax Christi Internationaal Zuid-Soedan. Ook het vredesproces in het Midden-Oosten stond op de agenda. Van 5 tot 12 april trok een delegatie naar Libanon om er te leren inzake interreligieuze dialoog. Van 12 tot 18 december trok een Vlaamse missie naar Kosovo. Met dit bezoek werden de kansen voor het opstarten van toekomstige dialooginitiatieven tussen Serviërs en Albanezen onderzocht.
Tijdens de Vlaamse Vredesweek werden jongeren uit Ruanda en Burundi uitgenodigd. De dialoog met deze jongeren uit verschillende etnische groepen was beloftevol. Ook zes jonge Libanezen en gasten uit Litouwen bezochten Vlaanderen.
Honger stil je niet met wapens, was de slogan van de Vredesweek: een eigen accent in de H-campagne van 26 derdewereldorganisaties. Het politiek project lanceerde Help de landmijnen de wereld uit. België zette historische stappen tot het volledig bannen van alle anti-persoonsmijnen.
Educatie legde de nadruk op Omgaan met macht en onmacht. De plaatselijke werking speelde op dit ruime aanbod gretig in, maar toonde ook veel creativiteit in het organiseren van eigen initiatieven: programmeren van de film Schindler’s List of The March; een gespreksavond met André Lascaris over evangelische geweldloosheid; een concert met orthodoxe gezangen en Gospodi; een discussie over zigeuners in ons land en over vluchtelingen; een ludieke actie tegen landmijnen.
1995
De internationale beweging vierde haar vijftigste verjaardag in Assisi. Pax Christi Vlaanderen zette op 9 december internationaal secretaris Etienne De Jonghe in de bloemetjes. Enkele weken voordien verscheen het boek Het oog van de naald. De katholieke vredesbeweging in een stroomversnelling, een brok levensechte geschiedenis.
Vijftig jaar einde WO-II werd herdacht met een pleidooi voor meer verdraagzaamheid in eigen samenleving. Eerder op het jaar, op 26 januari, had een wake plaats samen met de joodse gemeenschap aan de Dossinkazerne in Mechelen. Een actiemoment in Leuven op 5 augustus herdacht de eerste atoombommen boven Hiroshima en Nagasaki.
In het licht van 50 jaar Verenigde Naties werd de tentoonstelling Bouwen of Blussen. De rol van de VN in conflictpreventie uitgewerkt. Ook het vormingspakket De VN: wat heb ik eraan? stond op de agenda van heel wat scholen en culturele centra. De publicatie Op het scherp van de snede. VN-vredesoperaties ter discussie ging de controverse niet uit de weg.
Pax Christi Vlaanderen zette nieuwe stappen rond geweldvoorkoming. Het Vlaams samenwerkingsprogramma met partners in Litouwen, Slowakije en Hongarije wil bijdragen tot een betere verstandhouding tussen minderheden en meerderheden in multi-etnische staten. Ook de bemiddeling en uitwisseling met Servische en Albanese jongeren uit Kosovo werden opgestart.
Vanuit de werkgroep Midden-Oosten groeide een nieuwe werkgroep, Euromediterrane dialoog. Een eerste groot concreet project was de uitgave van Brug of Breuk. Dialoog tussen moslims en christenen.
In september werd Katlijn Malfliet verkozen tot nieuwe voorzitter. De discussie over een nieuwe Opdrachtverklaring kwam in een stroomversnelling. Het Vlaamse Parlement keurde het Dienstendecreet goed voor de culturele sector. De werking paste zich aan.
Als verzoeningsbeweging speelde Pax Christi een trekkersrol in de voorbereiding van de oecumenische bijeenkomst te Graz in 1997. Samen met het Centrum voor Vredesethiek van de K.U.-Leuven werd een colloquium georganiseerd onder de titel Terugkeer naar de wraak? Een tijdperk verscheurd tussen weerwraak, vergelding en vergeving.
1996
Het scherp profiel van Pax Christi wordt zichtbaar. De centrale boodschap Geef handen aan de vrede vond haar weg op een nieuwe folder, poster en enkele gadgets.
De werkgroep Vredesopvoeding lanceerde het project Een agenda voor de vrede. Opmerkelijk was de productie van de CD De toon van het begin. Liederen van ommekeer en tegenstroom. Voor het eerst werd een Pax Christi-Dag georganiseerd te Drongen. Ongeveer 170 aanwezigen, van dichtbij of verder betrokken bij de beweging, troffen mekaar tijdens een rijk gevulde dag.
De Vlaamse Vredesweek lanceerde een thema voor twee jaar: Voorkom geweld. Een voorbereidende studiedag had op 27 april plaats: De kost van geweld, de nood aan geweldpreventie. De politieke actie werd succesvol toegespitst op het verzet tegen een mogelijke verhoging van het Belgisch defensiebudget.
De oostwaartse uitbreiding van de NAVO was een van de belangrijkste veiligheidsdiscussies. Na gespreksrondes met West- en Centraal-Europese vertegenwoordigers kwam Pax Christi Vlaanderen tot de conclusie dat uitbreiding niet opportuun was. Nog in haar Europees werk groeide de betrokkenheid op Kosovo erg sterk. Vooral het dialoogproject kende een stevige groei. Ook kon sterker worden nagedacht over een mogelijke politieke oplossing. Het Groot-Ruslanddebat in samenwerking met de K.U.-Leuven na de herverkiezing van Jeltsin als Russisch president, kende zeer ruime belangstelling.
Twee Pax Christi-vrienden waren in januari als officiële EU-waarnemers aanwezig in Palestina tijdens de eerste vrije verkiezingen.
Samen met Pax Christi Wallonië-Brussel werd op 8 maart een dag van vasten, gebed en solidariteit met Ruanda en Burundi georganiseerd. Meer dan 400 aanwezigen getuigden van hun betrokkenheid op het Centraal-Afrikaanse drama. Van 1 tot 15 mei bracht Pax Christi Vlaanderen een bezoek aan de basisgroepen in en rond Kinshasa. Een ingrijpende ervaring, die tevens het taaie en volhoudende werk liet zien van de Amos-groep en van José Mpundu, die de Pax Christi Internationale Vredesprijs in 1995 had gewonnen.
1997
Nog vechten voor vrede? is niet enkel de titel voor de Pax Christi-pocket. Het is ook de ‘file-rouge’ van het werk van Pax Christi Vlaanderen voor vrede, verzoening en mensenrechten.
In opvolging van Daniel Van Dael deed Jef Van Hecken zijn intrede als nieuw secretaris. De tweede oecumenische bijeenkomst te Graz stelde ‘reconciliation’ (verzoening) centraal. In het najaar kwam de Ottawa-verklaring tot stand, waarbij meer dan 100 landen de anti-persoonsmijnen totaal willen bannen.
De Vlaamse Vredesweek trok voor het eerst de aandacht op de desastreuze gevolgen van lichte wapens: Meer veiligheid met minder wapens. Via de eigen homepage werd deze achtste editie bekend gemaakt. Twee vroegere eisen van de Vredesweek kregen een antwoord. Samen met Pax Christi Wallonië-Brussel werd de eigen visie op de toekomst van het Belgisch leger gepleit tijdens een hoorzitting in de kamercommissie Defensie op 23 april. Op 1 december werd met Studio.Ket het langverwachte jeugdjournaal geboren.
Een nieuwe werkgroep zag het levenslicht: Vrouwen en Vrede. Het verhaal van vrouwen in conflict- en oorlogssituaties moet beter gehoord worden. In het kader van het dienstenaanbod ging het documentatiecentrum van start. Op 21 november werd tien jaar Pax Christi Brugge gevierd. Met het oog op de publicatie Heeft de traditie van mensenrechten toekomst? door het Centrum voor Vredesethiek, werd een bijdrage gemaakt: Pax Christi en Mensenrechten. Op 19 maart kwamen zowel christenen als moslims aan het woord op het colloquium De gelovige als burger in een multiculturele democratie.
Temidden van een patstelling ging de dialoog en het project in Kosovo verder. Het tweede Vlaamse samenwerkingsproject ging van start en legt de nadruk op democratische vorming in Centraal-Europa. In de Afrika-werking ging zeer veel aandacht naar de machtsovername in Zaïre/Kongo en vooral naar de dramatische gevolgen voor de honderdduizenden vluchtelingen in Oost-Zaïre.
1998
25 jaar Pax Christi Vlaanderen! Tijdens de derde Pax Christi-Dag op pinkstermaandag werd actie gevoerd aan de Oostendse luchthaven tegen de illegale wapenhandel. Op vredeszondag zond de televisie de Pax Christi-eucharistieviering uit. Tijdens de Vlaamse Vredesweek werden een bladwijzer en affiche verspreid en werd op verschillende plaatsen de film The Perfect Circle vertoond, het verhaal van twee kinderen tijdens de burgeroorlog in ex-Joegoslavië.
De escalatie van geweld in Kosovo en de dreiging van een derde Golfoorlog in Irak beheersten de politieke agenda. In eigen land organiseerde Pax Christi een studiedag rond de toekomstige rol en organisatie van het Belgisch leger, met een sterke klemtoon op de inzet in vredesoperaties en bij internationale humanitaire acties. Staatssecretaris Moreels betrok Pax Christi intensief bij de voorbereiding van een internationale conferentie op 12 en 13 oktober over duurzame ontwapening voor duurzame ontwikkeling. Pax Christi stond een dag later in voor de organisatie van de internationale ngo-ontmoeting over lichte wapens.
De onthulling op 11 november van De Onbekende Oorlogsvrouw te Hasselt en de projectmatige samenwerking met KAV, KVLV en CMBV waren de grote uitschieters in de werking Vrouwen & Vrede. De Vlaamse Vredesweek Laat ze niet schieten zette de problematiek van de kleine wapens en de kindsoldaten centraal. Enkele ex-kindsoldaten uit Soedan brachten hun aangrijpend verhaal. Leila en Wadad getuigden op indringende wijze van hun inzet voor mensenrechten en vredesopbouw in Libanon. Enkele studiebezoeken en een inleefreis van 3 tot 11 november gaven het Pax Christi-werk voor Libanon een flinke duw in de rug.
Op 4 april bracht Pax Christi Hutu’s en Tutsi’s samen in Brussel om alle Rwandese slachtoffers te gedenken en om de hoop terug te vinden. Laurien Ntezimana en Modeste Mungwarareba uit Rwanda kregen de Pax Christi Internationale Vredesprijs. Het Kosovo-dialoogproject kende een hoogtepunt met een onderwijsseminarie eind mei in België. Jonge Serviërs en Albanezen werden geconfronteerd met het Belgisch pacificatiemodel. In september nam Karel Vanspringel de fakkel over van Katlijne Malfliet . Hij werd de vijfde voorzitter sinds het ontstaan van Pax Christi Vlaanderen.
Pax Christi Vlaanderen was intens betrokken bij het ngo-forum 50 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, wat resulteerde in onder meer een mensenrechtendag op 5 december te Gent en een hoorzitting in Kamer en Senaat op 10 december.
