1999 tot 2003
1999
Eerste hulp bij geweld is de Pax Christi-pocket die een perfecte handleiding is voor docenten aan de lerarenopleiding die iets meer vrede in hun lesuren willen. De werkgroep vredesopvoeding werkte deze pocket uit met heel wat organisaties. Het boek paste tevens in de Vlaamse Vredesweek – Ik wil jou… voor Afspraak 2000 . Dit was wereldwijd de eerste campagne die de oproep van de Nobelprijswinnaars voor de Vrede voor een Cultuur van Vrede en Geweldloosheid verspreidde. Vanuit de overtuiging dat iedereen zijn steentje kan bijdragen werden eind december 42.568 ondertekende kaarten verwerkt. De ondertekenaars beloven zich in te zetten voor: het eerbiedigen van alle leven met respect voor eenieder; het verwerpen van geweld in alle vormen; het delen van tijd en materiële middelen om uitsluiting te voorkomen; het luisteren om beter te begrijpen; het zorg dragen voor onze planeet en het herontdekken van solidariteit.
De titel eerste Ambassadeur voor de Vrede wordt door Pax Christi Vlaanderen toegekend aan personen of groepen die zich in Vlaanderen op een volgehouden en herkenbare wijze inzetten voor vrede. Piet Chielens startte in 1992 met de jaarlijkse Vredesconcerten Passendale. Hij doet een beroep op een brede schare van eigen kunstenaars en internationaal bekende zangers en muzikanten om de leugen van het geweld aan te klagen en de onverschilligheid te doorbreken. Daarnaast is Piet de drijvende kracht achter het nieuwe museum In Flanders Fields te Ieper. Tetty Rooze maakte zich verdienstelijk voor het sociaal werk binnen de Protestantse Kerk te Antwerpen. Zij vangt vluchtelingen op en verleent hen juridisch advies. Met veel creativiteit helpt zij zoeken naar onderdak en scholen voor mensen zonder papieren.
Voor de inwoners van Kosovo zijn de problemen allerminst opgelost. De verliezen onder de Albanezen lopen op tot in de duizenden. Meer dan een miljoen van hen waren op één of andere manier voor het geweld op de vlucht. Vijf bezoeken aan Servië, Kosovo en Macedonië, verschillende regionale stille wakes ter nagedachtenis van de oorlogsslachtoffers, het dialoogproject tussen jonge Serviërs en Albanezen waren enkele belangrijke initiatieven uit 1999.
De democratisering in Centraal-Europa (Polen, Hongarije, Slovakije, Litouwen) werd met de nieuwe partners, de Pax Christi-secties in Polen, Hongarije en Slovakije en de pedagogische universiteit te Vilnius (Litouwen), op de voet gevolgd en mee beleefd.
De vormingsorganisaties Civitas in Hongarije, het Center for Civic Initiatives in Litouwen, het Center for Citizenship Education in Polen en de Milan Simecka Foundation in Slovakije hielpen mee bouwen aan interessante nascholingsprogramma’s.
Eind april 1999 organiseerde Pax Christi Vlaanderen een trainingsseminarie rond democratische vormingstechnieken en intercultureel onderwijs voor vrijwillige of beginnend professionele vormingswerkers uit de partnerlanden die bezig waren met het (na)vormen van leerkrachten in deze materie. Hierbij werden Vlaamse scholen bezocht die werkten rond democratische vorming en intercultureel onderwijs. Op hun beurt organiseerden onze partnerorganisaties in eigen land trainingssessies voor leerkrachten en vormingswerkers rond mensenrechteneducatie en ‘civic education’ (opvoeden tot burgerzin).
2000
Malika, geschreven door de voorzitter, was het Vredes-Vlaams filmpje van Pax Christi Vlaanderen dat heel wat belangstelling had in het onderwijs. Onder het motto Kies geweldvrij: een wereld van verschil! wilde de Vlaamse Vredesweek één week voor de gemeenteraadsverkiezingen een positief signaal geven aan de burgers en in het bijzonder aan de duizenden jongeren die voor de eerste keer naar de stembus trokken. De Vlaamse Vredesweek probeerde een samenwerking op gemeentelijk vlak te stimuleren om zo die cultuur van vrede en geweldloosheid te realiseren. Dit was mogelijk door een plaats in de onmiddellijke omgeving uit te roepen tot een “Geweldvrije Zone” als hoopvol teken op weg naar een meer geweldvrij wereld.
Op donderdag 21 december werd voor de tweede maal de titel Ambassadeur voor de Vrede door Pax Christi Vlaanderen toegekend. De toekenning van de titel gebeurde dit keer aan het Centrum voor Vredesethiek van de K.U.Leuven, ter attentie van de professoren Roger Burggraeve, Johan De Tavernier en Didier Pollefeyt en de toenmalige assistent Bart Verbesselt. Daarbij werd hun fundamenteel onderzoekswerk erkend over een periode van 15 jaar rond bijbel en vrede, ethiek en passie, godsdienst en fundamentalisme, levensbeschouwing en tolerantie, godsdienst en nationalisme, wraak, vereffening, vergeving en verzoening. Tegelijk werd de erkenning gegeven aan Jozef en Tilly Hertsens – De Maesschalck uit Sint-Niklaas voor hun jarenlange inzet rond Welzijnsschakels en het werk voor vluchtelingen, onder andere in het VLOS (Vluchtelingen Onthaal Sint-Niklaas).
Na de voorbereiding met onze partnerorganisaties en vrienden in Kosovo en Noord-Ierland kwam in 2000 een intensief dialoogprogramma tussen beide regio’s tot stand. Dit programma beoogde een leerproces en een intensieve uitwisseling tot stand te brengen over de mechanismen van conflictescalatie én over mogelijkheden om aan vredesopbouw te doen in een samenleving die tracht te herstellen van een gewelddadig conflict.
Twee “cross community workers” uit Noord-Ierland bezochten Kosovo in september 2000. In december had een seminar plaats in Skopje met een ruime groep Kosovaren en Noord-Ieren. De aanwezigheid en getuigenis van de Noord-Ieren functioneerden als een spiegel voor de deelnemers uit Kosovo. Bij het begin van de Vlaamse vredesweek overleed plots onze lay-outspecialist en medewerker Danny Swartelé.
In Sint-Petersburg ondersteunden we onze partners met een vertaling van het campagnemateriaal van de Vlaamse Vredesweek van vorig jaar. De werkgroep Veiligheid & Ontwapening zette zijn schouders onder de fax campagne naar de minister van Buitenlandse Zaken en de premier waarin ze uitleg vroeg over de mogelijke levering van mitrailleurs aan Mexico.
2001
Europa har(d)t voor vrede. De campagne Vlaamse Vredesweek koos alvast voor een Europese Unie als betrouwbare partner op weg naar duurzame ontwikkeling en vrede. België was in die periode voorzitter van de Europese Unie en Jef Van Hecken werd opgevolgd op 1 september door een nieuwe algemeen secretaris, Gio De Weerd.
Amper tien dagen later vinden de tragische terreuraanslagen van 11 september plaats. Op 11 september werd bij Pax Christi Vlaanderen, net als bij de rest van de wereld, even de adem afgesneden. Op de Algemene Vergadering in Brugge van 15 september kwamen de leden bijeen om een standpuntbepaling rond de gewelddadige aanslag op de WTC-torens te New York en andere doelwitten te formuleren. Pax Christi waarschuwde voor een te overhaaste reactie ingegeven door wraakgevoelens en drong erop aan om vooral het internationale recht te respecteren. De oprichting van een Internationaal Strafhof, dat de daders van oorlogsmisdaden en terreuraanslagen zou kunnen bestraffen, moest zo snel mogelijk gebeuren. De vrees voor een unilaterale Amerikaanse actie werd met de hulp van stagiairs, vrijwilligers en de werkgroep Veiligheid & Ontwapening samengevat in de brochure Aangeslagen! Tijdens de bombardementen in Afghanistan in de daaropvolgende maanden heeft Pax Christi op verschillende wijzen meermaals zijn bezorgdheid uitgedrukt. De Pax Christi-pocket Nooit meer oorlog! Europa en conflictpreventie was actueler dan ooit.
Op 6, 7 en 9 oktober organiseerde Pax Christi Vlaanderen het eerste Kosovo Peace Weekend (Kosovaars Vredesweekend of KPW). Het Vredesweekend kaderde in de “Youth Week 2001″ onder het motto: Youth, what can you do for Kosovo (Jongeren, wat kunnen jullie doen voor Kosovo?). Het toenemende gebruik van kindsoldaten is één van de meest gruwelijke en meest cynische aspecten van moderne oorlogen. De inlijving bij gewapende troepen maakt kinderen slachtoffers van alle soorten misbruik. Pax Christi Vlaanderen wil dat de internationale gemeenschap druk uitoefent op strijdende partijen om de minderjarigen in de krijgsmacht of bij gewapende troepen te demobiliseren en opnieuw te integreren. Dit werd op de Pax Christi dag op 25 augustus in Sint-Niklaas op het marktplein gemanifesteerd. Op 25 november verzamelden we alle leden voor een vrijwilligersbrunch: lekker eten, relax en rustig genieten van mekaars spontane aanwezigheid was de boodschap voor onthaasting.
2002
Van Madonna tot madonna is de titel van de Pax Christi-pocket die het Davidsfonds en Pax Christi Vlaanderen dit jaar uitgaven in samenwerking met het centrum Vredesethiek. Het is het werk van het colloquium dat we in 2001 samen organiseerden.
De Afghaanse oorlog woedde volop en een nieuwe oorlogsdreiging rond Irak stak de kop op, mede door het vijanddenken in de oorlogslogica van de «as van het kwaad». Er zijn nog zoveel conflictzones in de wereld waar sommigen menen dat alleen geweld de oplossing kan brengen, er is nog zoveel onrecht en onvrede in de wereld. Zoals de inzet van kindsoldaten in gewelddadige conflicten. De Vlaamse Vredesweek Voorwaarts! Speel! speelt daarop in. Meer dan 35 000 actiekaarten worden afgegeven aan de premier.
Nadat bekend werd dat FN wapens mocht leveren aan het koninklijk leger van het ‘prille democratische’ Nepal, nam een vice-minister ontslag, stapte Pax Christi Vlaanderen in samenwerking met andere vredesbewegingen naar de Raad van State om de Belgische beslissing te herroepen en werd in de nasleep van dit Belgisch politieke conflict de wapenwet aangepast met onder meer het criterium dat geen wapens mogen geleverd worden aan landen die kindsoldaten inzetten in de gewapende strijd.
Met het IPIS-rapport van de plunderingen in Kongo ondersteunde bisschop Monsengwo met de persconferentie in Brussel de werkgroep Centraal-Afrika van Pax Christi Vlaanderen. De getuigenis van China Keitetsi, ex-kinsoldate uit Oeganda, onze medewerking aan de Vice Versa acties van Broederlijk Delen – en de goedkeuring door het ministerie van Buitenlandse Zaken van het Afrika-project «Kiemen van verzoening» gaven ook weer dat er een «as van het goede» bestaat.
Ondertussen namen onze teamleden in het zog van de vrijwilligers deel aan de Pax Christi Internationaal jongerenroute in de Russische Federatie en schreven we een vredesopvoeding-project voor onze partners in Kosovo. In de Algemene Vergadering ondersteunden de leden de boycotcampagne van Israëlische landbouwproducten uit de bezette gebieden. Deze campagne van het Actie Platform Palestina, waar het ACW , Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen o.m. lid van zijn, was onze manier om het ongenoegen te uiten over de Israëlische bezettingspolitiek.
Het werd een bruisend jaar met als ambassadeurs voor de vrede Jef De Loof, voorzitter van de vzw Artsen voor vrede en de bezieler van het Vredeshuis in Aalst en de bewoners van het dienstencentrum Ter Dreve in Brugge. Van Ter Dreve onthouden we dat we geen grote dingen kunnen doen; alleen kleine dingen met grote liefde. Maar ook de werkgroep Gender & Vrede voerde de discussie op over hoe vrouwen in onze beweging een belangrijke rol kunnen en mogen spelen. De herdenkingsplechtigheid van de Onbekende Oorlogsvrouw breidt van Hasselt uit naar Leuven.
De vorig jaar opgerichte jongerenwerking van Pax Christi Vlaanderen kiest dit jaar een eigen naam: You Move For Peace. Met de uitwisseling naar Noord-Ierland, Belfast, leerden we de belangen écht kennen van jongeren in conflictgebieden. Twee internaten namen de handschoen op om leerlingbemiddelaars in hun scholen op te leiden. Pax Christi Vlaanderen begeleidde deze enthousiaste groep tijdens een vormingsweekend in november. De theorie en de praktijk van Peer Mediation kwam aan bod.
Op 30 november organiseerde Pax Christi Vlaanderen een ruim beraad over de toekomst van de beweging. Een planningsteam had reeds een half jaar informatie verzameld en verwerkt tot zes stellingen die tijdens het congres met de titel Maak het Mee! geanimeerd in het Bernarduscentrum werd besproken. Dit jaar namen we ook afscheid van een trouwe secretariaatsmedewerker: Bea Van de Belder
2003
Onbegrijpelijk maar waar! De Verenigde Staten van Amerika starten zonder akkoord van de VN Veiligheidsraad de oorlog in Irak: de val van het regime van dictator Hoessein is de doelstelling. Pax Christi Vlaanderen en miljoenen bewoners van deze planeet manifesteerden tegen deze pre-emptieve (preventieve) oorlog.
Tijdens drie TV-eucharistievieringen, resp. op 8 februari, 5 oktober en op 28 december, weerklonk de vredesboodschap van Pax Christi Vlaanderen. Dialoog voorkomt oorlog, het thema van de Vlaamse vredesweek met de eis voor een centrum voor geweldpreventie – en de Israëlische muur van schande in Palestina komen daarbij ook aan bod.
Geweldpreventie in specifieke gebieden werd werkelijkheid met de zending naar het Midden-Oosten samen met vertegenwoordigers van christelijke organisaties als ACW en Broederlijk Delen. Ook de Pax Christi Internationaal-consultatie in Centraal Afrika werd succesvol afgesloten met de oprichting van Pax Christi Grote Meren. Op meer dan 15 plaatsen in de Democratische Republiek Kongo, Rwanda en Burundi werd begin oktober een vredesweek georganiseerd. Ook in Kosovo werd het Vredesweek-model in meer dan vijf steden met plaatselijke partners uitgewerkt met de hulp van onze teamleden. De missie en het tweede deel van een dubbelcolloquium Gij zult niet doden met vertegenwoordigers van het centrum Vredesethiek van de K.U.-Leuven in St.- Petersburg in samenwerking met de aan Pax Christi Internationaal geaffilieerde Soldatenmoeders was een zeer leerrijke kennismaking met de orthodoxe kerkleer in de Russische Federatie. Daaruit ontstonden de voorbereidingen aan het Tsjetsjeense wereldburgercongres in het provinciehuis te Antwerpen.
De jongerenwerking, You Move For Peace, hield een knappe wederuitwisseling in België met hun Noord-Ierse en Kosovaarse collega’s. De verdiepingsweek van 7 tot 13 april in Noord-Italië was een verrijkend initiatief van de werkgroep Vredesspiritualiteit en de werkgroep Veiligheid & Ontwapening maakte werk van een zeer geslaagde Media & Oorlog-conferentie op 19 november die plaats vond in het Egmontpaleis te Brussel. Journalisten, professoren en vredeswerkers debatteerden geanimeerd met enkele boeiende conclusies als gevolg.
Vredeswerkers weten wat feesten is. Naar aanleiding van 30 jaar Pax Christi Vlaanderen organiseerden we het Nooit vergeten-feest in februari met een federale staatssecretaris voor Ontwikkelingssamenwerking, memorabele vrijwilligers en voormalige algemeen secretarissen als praatgasten. De jongerenwerking sloot die feestelijke avond in Borgerhout af met een fuif te Borgerhout. Kort na dit feestelijk gebeuren overleed Huub Sieuw, de trouwe vrijwilliger-documentalist van het documentatiecentrum.
Op de avond van de erkenning van de ambassadeurs voor de vrede de familie van de neergeschoten Mohammed Achrak en de vredeswerkster Pat Patfoort - sloten we 30 jaar Pax Christi Vlaanderen af met het praatcafé op de zolder. In het kader van teambuilding en beleidsplanning organiseerden we in de mooie streek van Maredsous een midweek met de vrijwilligers en de teamleden. Deze Pax Christi-Pocket Maak het mee!, het beleidsplan 2005-2009, werd daar mede voorbereid. Op het einde van het werkjaar werd het dossier ingediend voor een subsidieaanvraag in het kader van het nieuwe bewegingsdecreet van het ministerie van Cultuur.
