Inspiratie 5: Beslissen

Artikel 19 UVRM: Eenieder heeft recht op vrijheid van mening en meningsuiting. Dit recht omvat de vrijheid om zonder inmenging een mening te koesteren en om door alle middelen en ongeacht grenzen inlichtingen en denkbeelden op te sporen, te ontvangen en door te geven.

Dietrich Bonhoeffer(1906-1945)  is een van de belangrijkste theologen van de twintigste eeuw. De eerste preek die hij houdt in 1925 begint met een van zijn belangrijkste thema’s: geloven is beslissen.

In 1933 komt Hitler aan de macht. Bonhoeffer ziet de Jodenvervolging als de beslissende uitdaging van de kerk. Hij ergert zich aan de traagheid van de kerken, hun standpunt laat op zich wachten. ‘Men moet nu eenmaal een beslissing nemen en kan niet eeuwig op een teken uit de hemel wachten, waardoor de oplossing van de moeilijkheden iemand plotseling in de schoot valt’.

Christenen moeten de Berggrede consequent volgen.  Bij het uitbreken van de oorlog weigert hij dan ook dienst te nemen – iets waarop de doodstraf staat. Bonhoeffer neemt in 1938 contact op met het verzet. Hij heeft zijn weg gekozen. Hij kan in 1939 colleges geven in New York, maar hij komt terug naar Duitsland. Immers, wie gelooft, vlucht niet. In april van 1943 belandt hij in de gevangenis. Mooie religieuze uitspraken zijn hier niet op hun plaats. Hij vraagt zich af ‘wie Christus op dit ogenblik voor ons is. Onze kerk, die deze jaren alleen gevochten heeft voor zelfbehoud alsof ze een doel was op zich, is niet in staat het verzoenende en verlossende woord te brengen aan de wereld en de mensen. Daarom moeten de oude woorden wel hun kracht verliezen en verstommen. Ons christendom zal in deze tijd bestaan uit slechts twee elementen: bidden en onder de mensen het goede doen.’

 Op de morgen van 9 april 1945 wordt hij samen met enkele medestanders opgehangen. Samenvattend kunnen we zeggen: de theoloog werd christen en de christen werd tijdgenoot: geen grote woorden meer, maar bidden en het goede doen in deze wereld die door God geliefd is.

 

Bron: Yko van der Goot, Boekbespreking bij de uitgave: “Dietrich Bonhoeffer 1906-1945. Een biografie”, Ferdinand Schlingensiepen/ vertaling door Gerard Dekker en Gerard den Hertog/Uitgeverij Kok 2017

Lied :  De gedachten zijn vrij .

Dit lied stamt uit de boerenoorlogen in Duitsland in de 16de eeuw en werd later opgetekend. Het werd door de gevangenen in de concentratiekampen gezongen en het was dus door Hitler verboden.

 

De gedachten zijn vrij, wie kan ze beletten?

Ze ijlen voorbij naar eigene wetten.

Geen mens kan ze raden, of grijpen of schaden.

Hoe sterk hij ook zij, de gedachten zijn vrij!

 

Ik denk wat ik wil, wie zal `t mij verbieden.

Mijn denken gaat stil, waarheen het wil vlieden.

Mijn wens en verlangen neemt niemand gevangen.

Hoe sterk hij ook zij, de gedachten zijn vrij!

 

En als men mij sluit in donkere kerker,

dan lach ik ze uit, mijn geest is toch sterker.

Hij breekt onverdroten, de grendels en sloten

en werpt ze terzij, de gedachten zijn vrij!

Suggesties

 Film - Agent of Grace (2000) - Trailer

Film: Die weisse Rose