De winnaar van de Congolese verkiezingen is bekend. En nu? | Pax Christi Vlaanderen

De winnaar van de Congolese verkiezingen is bekend. En nu?

Op 10 januari 2019 maakte de Onafhankelijke Nationale Kiescommissie (CENI) van Congo de winnaar bekend van de langverwachte presidentsverkiezingen, die plaatshadden op 30 december 2018. De CENI riep oppositiefiguur Félix Tshisekedi uit als nieuwe president van de DR Congo. Hiermee zou de eerste democratische machtswissel tussen twee levende presidenten in Congo een feit zijn. Normaal gezien treedt de nieuwe president - na bevestiging van het kiesresultaat - in functie op 18 januari 2019.

Het officiële verkiezingsresultaat werd onmiddellijk gecontesteerd door de andere, belangrijkste oppositiekandidaat Martin Fayulu, die het “kiezersbedrog" en "een electorale staatsgreep” noemde. In de internationale gemeenschap spraken onder meer Frankrijk en de Belgische minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders hun twijfel uit over het resultaat.

Die twijfel is zo groot omdat officieuze, maar kennelijk een heel aantal betrouwbare bronnen vrij kort na de verkiezingen een grote verkiezingsoverwinning toeschreven aan Martin Fayulu. De katholieke kerk – die 40.000 waarnemers uitstuurde naar de kiesbureaus – gewaagde op 4 januari al van een duidelijke overwinnaar en riep op om de “echte verkiezingsresultaten te respecteren”. De kerk noemde weliswaar nooit een naam, maar algemeen werd aangenomen dat het om Fayulu zou gaan. De Congolese Bisschoppenconferentie liet enkele uren na de bekendmaking van de winnaar weten dat “het door de CENI uitgebrachte resultaat van de presidentsverkiezingen niet overeenkwam met de data die zij zelf had verzameld.”

Buitenlandse waarnemers gaan ervan uit dat de aanstelling van opposant Tshisekedi een compromis is waartoe het Kabila-regime bereid is, omdat zijn eigen kandidaat Emmanuel Shadary bij de stembusgang een slechte beurt maakte. Aan de bekendmaking door de CENI gingen overigens gesprekken vooraf tussen het Kabila-kamp en de entourage van Tshisekedi.

Het valt de komende dagen vooral af te wachten hoe de Congolese bevolking op de uitspraak van de kiescommissie en de mogelijke aanstelling van Félix Tshisekedi als president zal reageren. De Congolezen brachten, meer dan twee jaar na de datum waarop het mandaat van zittend president Kabila afliep, waardig hun stem uit. Of zij op een waardige manier op het resultaat kunnen reageren, is de vraag. Bovendien verdienen ook de resultaten van de parlementaire en provinciale verkiezingen aandacht. De 26 provincies stellen namelijk de senaat samen, en de voorzitter daarvan is naast de president de belangrijkse leidende figuur van het land. Joseph Kabila is dan misschien geen president meer, de kans dat hij nog lang niet uitgezongen is, is niet ondenkbaar.

Onze collega Nadia Nsayi sprak op 10 januari 2019 met Ruth Joos over de verkiezingsuitslag in het Radio 1-programma De wereld vandaag. Je kan het programma een tweetal weken beluisteren via deze link, of het downloaden via de vrt-app. Het gedeelte over de verkiezingen in Congo start op 00:34:31

Ook in het programma Bureau Buitenland op de Nederlandse NPO/Radio 1 leverde Nadia op 10 januari een bijdrage over het omstreden resultaat van de verkiezingen. Beluister het programma via deze link.

In het Canvas-programma De afspraak spraken Nadia Nsayi en journalist Walter Zinzen, een dag voor de bekendmaking van het verkiezingsresultaat, over de Congolese stembusgang. Bekijk het programma (tot 7 februari 2019) via deze link.

de afspraak - verkiezingen in Congo


Bekijk via deze link ook het Canvas-programma Terzake, met een portret van Félix Tshisekedi en aansluitend gesprek met historicus prof. dr. Mathieu Zana Etambala.

Foto Félix Tshisekedi: Creative Commons