Actueel

Playback theatre: internationale uitwisseling

Van 27 oktober tot 6 november 2017 trok U Move 4 Peace naar Ede (NL) voor een internationale uitwisseling en training in Playback theatre, of terugspeeltheater. Een terugblik.

Vrijdag 3 november 2017 - Tik, tak, tik, tak, tik, tak. De klok tikt… of is het een bom? Ik sta in het station van Amsterdam Centraal en plots bekruipt mij de twijfel of dit geluid wel gepast is. Zonet heeft een Syrische vluchteling een hartverscheurend verhaal gedeeld. Hij vertelt ons over zijn race tegen de klok om de papieren van zijn dochter, die is achtergebleven in Syrië, in orde te brengen. Hij heeft haar nog nooit in zijn handen gehouden: zijn vrouw was hoogzwanger toen hij uit noodzaak de levensgevaarlijke tocht naar Europa aanvatte. Hij mist haar en maakt zich zorgen. Ik probeer samen met enkele anderen zijn gevoelens eer aan te doen. We ‘spelen’ zijn verhaal voor hem ‘terug’. Thank you! Geëmotioneerd schudt hij ons de hand, een teken van appreciatie. Oef, ik heb zijn verhaal recht gedaan.

Een week hiervoor arriveerden drie groepen in Ede, Nederland: Sadaka-Reut uit Israël-Palestina, PLEK uit Nederland en U Move 4 Peace, de u wellicht welbekende artistieke werking van Pax Christi Vlaanderen. De drie organisaties kennen een lange traditie van uitwisseling en training. Tijdens zo’n internationale training gaan we steevast dieper in op een methodologie die de organisaties in hun werk kunnen toepassen. Vele jaren terug maakten we zo voor het eerst kennis met Theatre of the Oppressed. Die methodiek was voor UM4P een zodanige eyeopener, dat zij ondertussen de kern is geworden van haar werk.

Dit jaar kozen we ervoor om ons te verder te verdiepen in de methodologie van Playback theatre, of 'terugspeeltheater'. Playback is een vorm van participatief improvisatietheater, waarbij verhalen uit het leven van mensen de rode draad vormen. Iedereen is immers een verzameling van verhalen, van belevenissen die hij of zij heeft meegemaakt. Met andere woorden: een multi-inzetbare methodologie die het werk van UM4P kan verrijken.

We maken een ietwat valse start. Normaal gezien zou ook vaste partner SINTEM uit Tsjetsjenië deelnemen. Visaproblemen gooiden echter roet in het eten. Niet veel later krijgen we te horen dat de trainer die de week in goede banen zou leiden door onverwachte privéomstandigheden niet aanwezig kan zijn. Slik, wat nu? Olivier Forges, coördinator van UM4P en medeorganisator van de training, brengt de oplossing. Olivier is zelf gepokt en gemazeld in de methodologie van Playback theatre en neemt vervolgens de honneurs waar. Ook bij andere deelnemers zit er heel wat ervaring en expertise, zo wordt onder leiding van Olivier de training collectief gedragen.

En hoe! De daaropvolgende dagen worden we ondergedompeld in de methodologie van Playback theatre. We leren de verschillende technieken kennen en denken na over de toepasbaarheid in ons eigen werk. Al doende leren we. We vertellen elkaar verhalen en spelen ze voor elkaar terug. Dat gebeurt soms erg persoonlijk, maar altijd met veel respect. Hoewel ieder van ons in een andere context leeft en werkt, komen al snel universele thema’s boven. We beleven de verbindende kracht van de methode aan den lijve.

Tik, tak, tik, tak... we zitten elk bomvol verhalen, die wachten om gedeeld te worden. Vanuit U Move 4 Peace kunnen we die verhalen nu terugspelen en ermee in dialoog gaan. Trouw aan onze missie om via participatieve kunstvormen in te zetten op sociale verandering. (td)

Dit project werd ondersteund door Jint vzw en het Erasmus + programma van de Europese Unie