Actueel

Recensie: Cartooning Syria

Boeiende cartoonverzameling waarin tientallen illustratoren en cartoonisten telkens één of meerdere facetten van het complexe conflict in Syrië weergeven.

In 2011 startte de ‘Arabische lente’ in Syrië met grote volksprotesten tegen het regime Assad. Die protesten mondden uit in een bloedig conflict, dat het land in puin heeft gelegd en waarbij zowat de halve wereld al dan niet rechtstreeks betrokken is, van Iran tot Saoedi-Arabië, van Rusland over de Europese Unie tot de Verenigde Staten. In Syrië is er sindsdien een lappendeken aan strijdende groepen actief, met wisselende coalities, met vrienden van vijanden en vijanden van vrienden, van ISIS tot vreedzame burgers die, vaak op een creatieve manier, opkomen voor hun basisrechten. Eén tragische constante is er altijd geweest: menselijk leed. Doden, gewonden, mensen die alles kwijtspeelden, mensen die op de vlucht sloegen in eigen land, naar de buurlanden, soms naar Europa.

Cartooning Syria bundelt een verzameling cartoons waarin tientallen illustratoren en cartoonisten telkens één of meerdere facetten van dit complexe conflict weergeven, of erin slagen om in één beeld een de complexiteit ervan te vatten. Ze houden ons vlijmscherpe spiegels voor van deze bittere realiteit. Maar ze krijgen je soms ook aan het lachen, door de vinger te leggen op de absurditeit van deze realiteit. Of: humor als laatste strohalm voor relativering en hoop, cartoons als ultieme zuivere en kritische noot bij het valse gekletter van wapens en macht.

Dit boek was gekoppeld aan een tentoonstelling met dezelfde naam. De meeste cartoons zijn van de hand van Syrische cartoonisten die nu – veelal noodgedwongen – in het buitenland leven. Hun werk geeft een bijzondere inkijk op hoe Syriërs naar hun eigen conflict kijken. Als inleiding vind je ook enkele korte teksten, onder meer over de terugkerende symboliek in de cartoons. Bij de buitenlandse bijdragen aan dit boek treffen we ook Lectrr aan, die onder meer tekent voor De Standaard.

Een prachtige publicatie over een gruwelijke oorlog. (Olivier Forges)

Ronald BOS (ed.), Cartooning Syria, Uitgeverij Jurgen Maas, 2017, 178 blz.

Deze recensie verscheen in Koerier 4/2018, juli-augustus 2018