Actueel

Recensie: Een delicate driehoeksverhouding

Hoe kijken joden, christenen en moslims naar elkaar? Jan Van Eycken gaat dieper in op deze vraag en onderzoekt hoe de drie monotheïstische religies, elk op hun manier, kunnen bijdragen tot meer vrede in de wereld.

Jan Van Eycken is reeds lang bezig met de vraag die in dit boek centraal staat. Zijn boek gaat over religies in het meervoud en dan vooral over de ‘delicate driehoeksverhouding’ van de drie monotheïstische godsdiensten. De auteur verwerkt met de nodige historische, literaire en theologische kritische zin materiaal dat hij in de loop der jaren bij elkaar sprokkelde. Het boek leest als een ontdekkingstocht en blijft ver van oppervlakkige slogans en boutades. In de drie delen komt telkens eenzelfde vraag terug: Hoe ziet het christendom andere religies? Hoe ziet het jodendom andere religies? Hoe ziet de islam andere religies?

In het eerste deel toont Van Eycken aan hoe de aanvankelijke openheid in het christelijke geloof pas herontdekt werd binnen de Katholieke Kerk tijdens en na het Tweede Vaticaans Concilie. Het jodendom kent op zijn beurt openheid en tolerantie maar eveneens een strikte interpretatie van de 613 goddelijke geboden en verboden. We maken kennis met de uiteenlopende manieren waarop joodse gelovigen kijken naar de figuur van Jezus. Na de gruwelijke misdaden van het naziregime kwam er gelukkig een uitdrukkelijker wederzijdse erkenning van joden en christenen voor elkaar. Omwille van de nog steeds grote afstand van de westerse mens tot de islam bespreekt Jan Van Eycken vrij uitvoerig de ontwikkelingen in de islam. Hij gaat in op de vraag naar de punten van gelijkenis tussen de Bijbel en de Koran, en naar de verschillen. Ook enkele controversiële Koranverzen komen aan bod, evenals de discussie tussen een fundamentalistische lezing van de Koran en een op dialoog gerichte lezing.  

Ik heb door lezing van dit boek heel wat bijgeleerd en voel me ook beter toegerust om te antwoorden op de vraag of en hoe religies kunnen bijdragen tot meer vrede in de wereld. Jan Van Eycken drukt het voorzichtig uit: “Wij koesteren de stille wens dat verschillen in zingevingstradities steeds minder aanleiding geven tot misverstanden of conflicten.” Dit boek is een boeiende gids voor wie dieper wil ingaan op de mogelijke rol van religies in dienst van de vrede. (Jo Hanssens) 

Deze recensie verscheen in Koerier 5/2017, september-oktober 2017

Jan Van Eycken, Een delicate driehoeksverhouding – Hoe kijken joden, christenen en moslims naar elkaar?, Davidsfonds Uitgeverij, 2017, 222 blz.