Actueel

Recensie: Het nieuwe vertrouwen

Antropoloog Rik Pinxten schuift alternatieven voor een versteend gedachtegoed en wantrouwen naar voor. De rode draad? Verander de wereld, wees actief in je eigen buurt én houd rekening met de mondiale context.

Vandaag de dag lijkt het vaak alsof er maar twee politieke opties zijn. We kunnen kiezen voor een nationalistische politiek die veiligheid en controle garandeert maar velen uitsluit, of een kosmopolitisch wereldmodel zonder grenzen waarbij de ongelijkheid toeneemt. “There is no alternative!” Hier is antropoloog Rik Pinxten het niet mee eens. Hij pleit voor een progressief scenario, een verhaal van vernieuwd vertrouwen.

Dankzij zijn antropologische achtergrond weet de auteur dat er meer dan deze twee perspectieven zijn om naar de wereld te kijken. Hij maakt in zijn boek dan ook komaf met enkele starre dogma’s die ons westers denken domineren. Een eerste is het geloof in economische vooruitgang als aboluut na te streven doel in plaats van middel. Deze ideologische visie doorspekt onze maatschappij, waardoor we vervreemd zijn geraakt van de dingen die er echt toe doen, zoals klimaat en waardevol (samen)leven. Een tweede dogma is de absolute koppeling tussen identiteit en cultuur. Pinxten pleit voor nuance: cultuur staat immers niet vast en evolueert. Identiteit van haar kant is meerlagig en kan niet beperkt worden tot één aspect.

De zorgvuldige deconstructie van dit denkkader is verfrissend en opent de deuren voor een alternatief verhaal. Het boek van Pinxten is vaak erg theoretisch. Zo is een volledig hoofdstuk gewijd aan de betekenis die de auteur geeft aan verschillende terminologieën. Het laatste deel is concreter: vanuit het nieuwe kader analyseert Pinxten hoe je op een progressieve manier kan omgaan met een thema dat ons allen verbindt: voedsel. Met dit kader in het achterhoofd zouden we ook kunnen kijken naar een ander verbindend thema: de nood om zich ergens thuis te voelen, de thematiek van de Vredesweek. (Thomas Deweer)

Rik PINXTEN, Het nieuwe vertrouwen, EPO, 2018, 198 blz.

Deze recensie verscheen in Koerier 3/2018, mei-juni 2018