Actueel

Recensie: Migratie als metafoor

Eigenzinnige, alternatieve kijk op migratie, door kinder- en jeugdpsychiater Jean-Claude Métraux.

In Migratie als metafoor neemt Jean-Claude Métraux ons mee in een verhaal dat ons allen ‘migrant’ maakt. Vandaar de titel: Métraux ziet elke mens als migrant, want niemand blijft tijdens zijn of haar levenswandel dezelfde. We migreren niet alleen door ons op een andere plaats te vestigen dan waar we geboren zijn, maar ook door in andere levensfasen terecht te komen. Ook dat ‘migreren’ vraagt aanpassing. Elke mens is dus onderhevig aan momenten in het leven waarop hij/zij zich moet aanpassen aan een nieuwe omstandigheid. De mechanismen die dan spelen, zijn dezelfde als die spelen voor de migranten die zich geografisch verplaatsen. Net als bij veranderende levensfasen kiezen mensen ook niet steeds bewust voor geografische migratie: het overkomt hen.

Het interessante aan dit boek is dat door het kader te schetsen van de mens als migrant, we gedwongen worden om heel anders te kijken naar het kwalijk geframede begrip ‘migratie’. Vandaag ligt er zo’n dikke laag negativiteit op dat begrip, dat mensen er nauwelijks nog zakelijk of rustig onder kunnen blijven als dit thema ter sprake komt. Métraux geeft ons argumenten om de rust te bewaren.

Hij is kinder- en jeugdpsychiater in Zwitserland en deed ervaring op met oorlogsslachtoffers in Nicaragua en Bosnië en Herzegovina. Maar hij schrijft ook over de migratie van zijn grootouders van een klein dorpje naar de grote stad, Lausanne. Hoe zij eigenlijk nooit zijn aangekomen. Dit boek biedt alvast een bijzondere kijk op het thema migratie. Dankzij een toegankelijke schrijfstijl en voorbeelden uit het dagelijks leven lees je het bovendien zo uit. (Annemarie Gielen)

Jean-Claude Métraux, Migratie als metafoor, Politeia, 2019, 194 blz.

Deze recensie verscheen in Koerier 3/2019, mei-juni 2019.