Actueel

Recensie: Niemand wil ze hebben - Europa en zijn vluchtelingen

Linda Polman zet een scherpe en sombere analyse neer van het Europese migratie- en vluchtelingenvraagstuk, waarin zij een decennia-oud discours onderscheidt en structurele problemen blootlegt.

Het debat over migratie en vluchtelingen verzandt vandaag steevast in emotioneel geladen discussies, vaak gebaseerd op halve waarheden. Er is alleszins nood aan meer inzicht en diepgang in dit debat, iets waar de auteur van dit boek in slaagt. Dankzij een duidelijke historische rode draad, die loopt van de conferentie van Evian in 1938, waar wereldleiders zich bogen over de aanpak van het Joodse vluchtelingenvraagstuk, tot de dag van vandaag, wordt al snel één ding duidelijk: het discours klinkt decennia later nog altijd nagenoeg hetzelfde. Niemand wil ze hebben, een kleine 100 jaar geleden niet en nu nog steeds niet. Laat de ander het maar oplossen...

Linda Polman doet waar ze goed in is. Net als bij haar scherpe, internationale bestseller De Crisiskaravaan, ontleedt ze deskundig hoe het humanitaire speelveld onderhevig is aan historische constructiefouten en een onderdeel is van het probleem. Zowel de UNHCR (het Vluchtelingenagentschap van de VN) als de IOM (Internationale Organisatie voor Migratie) schieten tekort in de zoektocht naar duurzame oplossingen. Zij zijn financieel afhankelijk van (grote) donoren en daardoor onderhevig aan hun belangen. Resultaat: ze vervallen tot de speelbal van een geopolitiek opbod.

De auteur legt meesterlijk de structurele problemen bloot. Dit kritische perspectief is nodig, maar het risico bestaat dat de lezer moedeloos wordt van het beroerde beeld dat het oplevert. Een aanzet tot oplossingen geeft Linda Polman niet. Haar boek schept veeleer de indruk dat die in Europa quasi onbereikbaar zijn. Niemand wil ze hebben is een aanrader, maar de negatieve logica in dit werk smeekt bijna om koppig verzet. (Thomas Deweer)

Linda POLMAN, Niemand wil ze hebben - Europa en zijn vluchtelingen, Uitgeverij Jurgen Maas/EPO, 2019, 279 blz.

Deze recensie verscheen in Koerier 3/2019, mei-juni 2019.