Actueel

Recensie: Rwanda 1994 - De samenzwering van de machtigen

25 jaar na de Rwandese genocide legt advocaat Jean Flamme de beperkingen van het Rwandese rechtsapparaat én van de internationale justitie bloot en geeft hij te denken over begrippen zoals 'waarheid' en 'rechtvaardigheid'

Ieder jaar begin april start een periode van herdenking van de genocide in Rwanda. In drie maanden tijd – van 7 april tot halfweg juli 1994 – werden toen honderdduizenden tot 1 miljoen Tutsi’s en gematigde Hutu’s afgeslacht. De massamoorden startten na de moordaanslag op de Rwandese president Juvenal Habyarimana en zijn Burundese ambtgenoot Cyprien Ntaryamira.

Naar aanleiding van de 25ste herdenking van de genocide zond de VRT de reeks Terug naar Rwanda uit en verschenen nieuwe boeken over de Rwandese tragedie. Eén ervan is Rwanda 1994. De samenzwering van de machtigen van Jean Flamme. In het eerste deel vertelt de Gentse advocaat over zijn bezoek, in augustus 1994, aan Rwanda via Oost-Congo, met de ngo Advocaten Zonder Grenzen. Hij was er getuige van een verscheurd land waar slechts een maand eerder een einde kwam aan een ongeziene moordpartij. Als jurist werd de auteur geconfronteerd met de immense uitdaging op het vlak van berechting van duizenden Rwandezen in de gevangenis. In het tweede deel van het boek beschrijft Jean Flamme zijn ervaringen met het Rwanda-tribunaal in Arusha (Tanzania) en het Internationaal Strafhof in Den Haag.

Dit boek legt de beperkingen van het Rwandese rechtsapparaat én van de internationale justitie bloot. De auteur is niet mals voor voormalig rebellenleider en huidig president Paul Kagame en aarzelt niet om te schrijven wat zo gevoelig ligt, toen én zelfs 25 jaar later. Flamme zet de lezer aan het denken over de complexiteit van justitie en begrippen zoals 'waarheid' en 'rechtvaardigheid' en over de richting die Afrikaanse leiders en de internationale gemeenschap kunnen geven aan de rechtspraak en de berechting van misdadigers. (Nadia Nsayi)

Jean Flamme, Rwanda 1994, De samenzwering van de machtigen, Van Halewyck, 2019, 272 blz.

Deze recensie verscheen in Koerier 3/2019, mei-juni 2019.