Actueel

Theater: Vluchtelingen over het leven in het opvangcentrum Broechem

Over een thuis achterlaten, privacy vaarwel zeggen en regels & procedures.

Gedurende vier weken ging U Move 4 Peace met zijn favoriete methode van participatief theater samen met vluchtelingen aan de slag. Focus van het traject lag andermaal op de moeilijke situaties in hun leven, meer bepaald het leven in het opvangcentrum. De centrale vraag: wat kan mij helpen om het leven als vluchteling draaglijker te maken?

Vier weken lang kwamen diverse bewoners van het centrum deelnemen om situaties aan te kaarten en samen te zoeken naar mogelijkheden om ze te verbeteren. Omdat “spel” een belangrijk element is in onze manier van werken, konden de deelnemers ontspannen  en even ontladen. De samenstelling van de groep varieerde bij elke sessie, maar meestal was het een gemengde groep met minderjarigen en jongvolwassenen, mannen en ook enkele vrouwen, van uiteenlopende afkomst: Afghanistan, Somalië, Eritrea, Palestina, Nepal, Libanon, Syrië, Irak, Senegal, Soedan …

Heel verschillende situaties en frustraties passeerden de revue. Het gebrek aan een eigen plek en aan privacy kwam geregeld naar voren als pijnpunt en ook het kluwen van regels en procedures in het centrum werd meermaals aangehaald, bijv. wanneer bewoners op doktersbezoek gaan of als zij bij kennissen in Antwerpen willen overnachten.

De zoektocht naar "respect voor elkaar"

Sommige deelnemers spraken over de veroordelende blikken van Belgen die ze voelen als ze op de bus zitten. In een scène waarin we peilden naar de mogelijkheden om te reageren op het zien van een diefstal, kwam een incident ter sprake waarbij een deelnemer betrokken was. Een passagier reageerde als gebeten toen een asielzoeker iets opraapte dat zij had laten vallen. De man wilde haar gewoon helpen, maar zij vermoedde dat hij het wou stelen. Pijnlijk ondanks de goede intenties. De deelnemer die het meemaakte zei dat hij in de toekomst niet meer tussenbeide zou komen om te helpen, uit angst om opnieuw verkeerd begrepen te worden.

Veel genoemde ongemakken en ongenoegens zijn ten dele te wijten aan het feit dat veel mensen dag in dag uit in weinig comfortabele omstandigheden samenleven. Er werd onder meer actief gewerkt rond het niet-respecteren van de nachtrust door medekamergenoten. Hoe moet je namelijk reageren als een kamergenoot na 23 u. nog bezoekers ontvangt en een gezellige theekrans opzet? In dergelijke omgeving is het natuurlijk altijd zoeken wat de precieze inhoud is en kan zijn van het begrip “respect voor elkaar”. Wat voor sommige jongeren gezelligheid betekent tijdens de maaltijd, is dat voor andere bewoners misschien allesbehalve.

Geen thuis of ruimte hebben voor jezelf, geen privacy, ver weg zijn van thuis, een onzekere toekomst voor ogen hebben én met heel veel mensen in dezelfde situatie op een kluitje zitten: het verblijf in opvangcentra blijft een dagdagelijkse opgave. Tijdens de sessies werden de deelnemers uitgedaagd om samen te zoeken naar oplossingen, maar ook de regels van het centrum en de blik van de begeleiders op de situaties van vluchtelingen werden tegen het licht gehouden.

 

Met steun van de Koning Boudewijnstichting en de Nationale Loterij