Actueel

“We worden bestuurd door mensen die niet van ons houden”

Nadia Nsayi was in maart 2018 op dienstreis in Congo. Zij ontmoette er geëngageerde en hoopvolle mensen, die door hun autoritair en achteloos regime genegeerd worden.

Na drie weken Congo ben ik terug op Belgische bodem. Drie weken in Kinshasa en Oost-Congo, gevuld met talloze ontmoetingen. De jongeren die ik ontmoette dromen van vrede en een job, maar voelen zich meer dan ooit in de steek gelaten door de overheid. Hun leven lijkt uitzichtloos. Maar achter hun wanhoop schuilt Congolese trots.

Want ondanks het geweld en de armoede blijven de jongeren geloven in de toekomst. Hun grote aantal is een niet te onderschatten kracht voor Congo. Ik geloof dat hun groeiend politiek bewustzijn op termijn zal leiden tot betere leiders en een beter beleid. Zelfs na mijn drie weken in het land blijf ik een Congo-believer, zonder mijn ogen te sluiten voor de immense problemen. Want die zijn er wel degelijk.

Congo boycot hulp

Volgens de VN zijn 4,5 miljoen mensen op de vlucht in Congo. 13 miljoen mensen hebben nood aan dringende humanitaire begeleiding. Van de 1,7 miljard dollar die nodig is om dit te verhelpen is vandaag nog maar 12 % vrijgemaakt, onder meer door België. Daarom organiseren de VN, de EU en Nederland op 13 april 2018 een donorconferentie in Genève.

Uitgerekend Congo weigert deel te nemen aan dit solidair moment van de internationale gemeenschap. De reden is absurd: de Congolese regering verwerpt de dramatische cijfers. Congo zette zelfs druk op landen om het event te boycotten. Zo hebben de Verenigde Arabische Emiraten zich teruggetrokken als co-organisator.

De houding van het regime van president Joseph Kabila is schandalig. Weer eens een bewijs dat het lot van miljoenen Congolezen geen prioriteit is voor de regering in Kinshasa. De Congolese dokter Denis Mukwege reageerde treffend op Congo’s boycot: “We worden bestuurd door mensen die niet van ons houden.”

Hypocrisie

Maar de internationale gemeenschap – het Westen, Oosterse landen zoals China en Rusland, en de Afrikaanse Unie – speelt ook een dubieuze en zelfs hypocriete rol. Twee keer heeft ze het uitstel van de verkiezingen en Kabila’s aanblijven, tegen de grondwet in, aanvaard. De EU en de VS namen sancties tegen Congolese autoriteiten maar Kabila en zijn naaste entourage blijven gespaard. Nochtans verwacht de bevolking dat de druk op het regime toeneemt.

De voorbije maanden toonden de Congolezen onder leiding van de Katholieke Kerk de moed om vreedzaam op straat te komen. Hun boodschap was duidelijk: wij willen verandering! Het regime reageerde met harde repressie. Kerken en betogers werden aangevallen. Activist Rossy Mukendi (33) werd doodgeschoten. Hij laat een baby van 3 maanden achter. De zwakke internationale veroordeling moedigt Kabila aan om zijn geweldstrategie verder te zetten.

Politieke oplossing

De humanitaire crisis in Congo wordt groter door het ontstaan van nieuwe conflicthaarden, terwijl sommige regio’s al meer dan 20 jaar terreur kennen. De crisis is ook gelinkt aan de politieke impasse. Congo’s problemen overstijgen de persoon Kabila, maar zijn onwil om de macht los te laten stort het land in grote onzekerheid en instabiliteit.

De internationale gemeenschap mag zich niet blindstaren op de humanitaire crisis. Ze moet ook actief een politieke oplossing faciliteren. De Congolezen willen op 23 december 2018 in vrijheid hun nieuwe president en parlementsleden kiezen. Als die verkiezingen weer niet doorgaan, moet Kabila eindelijk gedwongen worden tot aftreden.

Congo is meer dan goud, diamant, coltan en kobalt. Het is een land met een bevolking die recht heeft op een waardig leven. Ik sprak met jongeren die zich engageren voor een betere toekomst. Zij kunnen hun dromen realiseren als de internationale gemeenschap stopt met het opofferen van miljoenen Congolezen om Kabila’s regime te redden.

Nadia Nsayi is beleidsmedewerker Centraal-Afrika bij Broederlijk Delen en Pax Christi Vlaanderen

Deze bijdrage verscheen ook op deze pagina van vrt NWS

Foto: Kinshasa, na spanningen in januari 2015/MONUSCO/Emmanuel Imbanda Lokenga