Vlaanderen mag controle op wapenhandel niet afbouwen

De Vlaamse Regering wil het Wapenhandeldecreet grondig hervormen. Maar het ontwerp dat nu voorligt, dreigt belangrijke controlemechanismen op de handel in militaire goederen, technologie en onderdelen te verzwakken. Dat is bijzonder zorgwekkend in een tijd van oorlog, toenemende geopolitieke spanningen en stijgende militaire investeringen. 

Voor Pax Christi is de kernvraag eenvoudig: wil Vlaanderen vermijden dat militair materiaal of technologie bijdraagt aan mensenrechtenschendingen, oorlogsmisdaden of schendingen van het internationaal humanitair recht? Dan moet het parlement zorgen voor sterke, transparante en afdwingbare controle. 

Waarschuwingen van Pax Christi en het Vlaams Vredesinstituut 

Deze bezorgdheid is niet nieuw. Al in maart 2025 waarschuwde Pax Christi Vlaanderen voor de geplande versoepelingen in de controle op de export van wapens en militaire technologie. Daarbij wezen we op de risico’s van minder democratische controle, minder transparantie en een grotere kans dat Vlaamse militaire goederen terechtkomen in conflictgebieden of bijdragen aan schendingen van mensenrechten. Het ontwerp dat vandaag voorligt, bevestigt helaas veel van die eerdere zorgen. 

Ook het Vlaams Vredesinstituut waarschuwt in zijn advies bij het ontwerpdecreet dat Vlaanderen zonder aanpassingen belangrijke instrumenten dreigt op te geven om een eigen en verantwoord wapenexportbeleid te voeren. Dat advies kwam tot stand in overleg met academici, middenveldorganisaties (waaronder Pax Christi) en vertegenwoordigers van de industrie. De controle op het eindgebruik van Vlaamse militaire goederen en onderdelen blijft volgens het vredesinstituut onvoldoende gegarandeerd. Net daar schuilt een groot risico: Vlaamse componenten maken vaak deel uit van internationale productieketens, waardoor hun uiteindelijke bestemming moeilijk te controleren is. 

Vooruit en cd&v aan zet 

Daarom roept Pax Christi de parlementsleden van de meerderheidspartijen Vooruit en cd&v op om hun verantwoordelijkheid op te nemen. Zij kunnen en moeten ervoor zorgen dat de aanbevelingen van het Vlaams Vredesinstituut worden vertaald in amendementen op het ontwerpdecreet. 

Een vredesgericht beleid vraagt meer dan mooie woorden over mensenrechten en de internationale rechtsorde. Het vraagt politieke keuzes. Minder toezicht op wapenhandel is geen technische vereenvoudiging, maar een politieke keuze die de risico’s vergroot. Vlaanderen moet net méér garanties inbouwen dat militaire goederen niet bijdragen aan geweld, onderdrukking of oorlogsmisdaden. 

Het Vlaams Parlement staat nu voor een duidelijke keuze: kiest het voor minder controle op wapenhandel, of voor een beleid dat mensenrechten, internationale verantwoordelijkheid en vrede centraal stelt? Pax Christi vraagt aan Vooruit en cd&v om die kans niet te laten liggen en te kiezen voor een decreet dat internationale verantwoordelijkheid, mensenrechten en vrede centraal stelt. 

Pax Christi Vlaanderen plant de komende weken, tijdens de parlementaire behandeling van het ontwerpdecreet, nog sensibiliseringsacties samen met o.a. Vredesactie, vrede vzw en 11.11.11.